Białoruska armia pod rządami Aleksandra Łukaszenki, zalety poboru w fińskich siłach zbrojnych, opowieść o powstaniu styczniowym i historia misji z II wojny. Takie filmy zwyciężyły w tegorocznym Międzynarodowym Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych. Laureaci odebrali nagrody w czasie uroczystej gali w Akademii Obrony Narodowej.


– Festiwal jest świetną formą edukacji obronnej i promocją historii za pomocą sztuki filmowej – podkreślał gen. dyw. dr hab. Bogusław Pacek, komendant Akademii Obrony Obronnej w warszawskim klubie akademii podczas gali IV Międzynarodowego Festiwalu Filmów Wojskowych i Historycznych.

Przez pięć dni o nagrody – Złote, Srebrne i Brązowe Szable – rywalizowało blisko 70 filmów z 14 państw m.in. USA, Kanady, Iranu, Serbii, Niemiec, Włoch i Polski. Produkcje walczyły w trzech kategoriach: filmu fabularnego, dokumentalnego i wojskowego. Oceniało je międzynarodowe jury na czele z gen. Lechem Konopką.

– Chcieliśmy swoim filmem uświetnić przypadającą w tym roku 150. rocznicę powstania styczniowego – mówił Przemysław Bednarczyk, reżyser „Roku 1863”, odbierając Złotą Szablę za najlepszy film dokumentalny.

Za całokształt twórczości filmowej uhonorowano Platynową Szablą pisarza, scenarzystę i reżysera Tadeusza Konwickiego. Laureatowi, który z powodu stanu zdrowia nie mógł odebrać nagrody osobiście, wręczono ją w jego ulubionej kawiarni Bliklego w Warszawie.

Tegoroczne festiwalowe propozycje opowiadały zarówno o rozwoju techniki wojskowej, walkach z terroryzmem, jak historii wojen. Jak obiecali organizatorzy festiwalu, część konkursowych filmów będzie można zobaczyć już niedługo w tematycznych kanałach telewizyjnych m.in. w TVP Historia.

***

Do tej pory odbyły się trzy edycje Międzynarodowego Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych w latach 2009, 2011 i 2012. Za każdym razem prezentowano po kilkadziesiąt filmów. Złotą Szablę otrzymały m.in. dokument Kingi Wołoszyn-Świerk „Dziewczęta z Auschwitz", obraz „Yeni Hayat. Prawdziwa historia odważnego i zdeterminowanego człowieka" tureckiego reżysera Ahmeta Gelebiego oraz film fabularny „W ciemności" Agnieszki Holland. W tym roku festiwal zorganizowało Towarzystwo Wiedzy Obronnej i Akademia Obrony Narodowej, przy wsparciu Ministerstwa Obrony Narodowej i Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. „Polska Zbrojna” objęła przedsięwzięcie patronatem medialnym. Projekcjom towarzyszyły ekspozycje sprzętu wojskowego, koncerty, kiermasz militariów i spotkania twórców filmowych.

***

Nagrodzone filmy

Fabularne

Złota Szabla - „Żyvie Bielarus” Krzysztofa Łukaszewicza. Film opowiada o współczesnych losach białoruskiego muzyka rockowego. Bohater za antyrządową działalność trafia do jednostki wojskowej. O panujących tam nieludzkich warunkach pisze na swoim blogu. Film otrzymał też nagrodę rektora AON.

Srebrna Szabla - „Pamiętna noc” Shahram Asadi z Iranu. Historia Daryaqoli Surani, który przyłącza się obrońców Abadanu w czasie pierwszych dni wojny irańsko – irackiej 1980 r. aby chronić swoje miasto przed Irakijczykami.

Brązowa Szabla - „Poległy” Christopha Schulera z Niemiec. Trzech żołnierzy wraca do domu po misji w Afganistanie. Nie umieją się jednak uwolnić od wspomnień i przeżywają śmierć poległego tam kolegi.

Dokumentalne

Złota Szabla – dwie nagrody równorzędne:

„Drugie przejście przez Atlantyk” Domenico Feliciego z Włoch. Historia alianckiej operacji lotniczej w czasie II wojny toczącej się nad Oceanem Atlantyckim.

„Rok 1863” Przemysława Bednarczyka. Fabularyzowany dokument przedstawiający genezę i przebieg Powstania Styczniowego, najdłuższego i najbardziej krwawego z naszych zrywów narodowych.

Srebrna Szabla - ex equo:

„Europa Środkowa idzie na wolność” Mirosława Jasińskiego. Pokazuje Europę w roku 1989. Oglądamy m.in. pierwsze częściowo wolne wybory w Polsce, upadek muru Berlińskiego i Aksamitną Rewolucję w Pradze.

„Prawdziwe Bękarty Wojny” Min Sook Lee z Kanady. Opowieść o szpiegowskiej misji z czasów II wojny przeprowadzonej przez dwóch amerykańskich ochotników.

Brązowa Szabla - „Krzyżacy” Krzysztofa Talczewskiego. Historia bitwy pod Grunwaldem w 1410 r., w której rycerze polscy i litewscy pokonali siły zakonu krzyżackiego.

Nagroda ufundowana przez ks. biskupa Jerzego Pańkowskiego z Ordynariatu Polowego WP - „Mój dom” Magdaleny Szymków. Losy Polki i Niemki, mieszkających w jednym domu splecione wydarzeniami II wojny światowej.

Wojskowe

Złota Szabla – „Pobór” Irma Nyforsa z Finlandii. Obraz przekonuje, że powszechny pobór do armii jest najlepszym sposobem tworzenia fińskich oddziałów wojskowych i ich funkcjonowania.

Srebrna Szabla - „Armia duchów” Ricka Beyera z USA. Opowieść o działającej podczas II wojny w armii amerykańskiej jednostce, której zadaniem było wprowadzanie wroga w błąd przez tworzenie m.in. atrap czołgów i artylerii.

Brązowa Szabla - „Afganistan – kraj pokoju i mieczy” Petro Zrno z Czech. Ekipa filmowców odwiedza afgańskie prowincje Logar i Wardak i towarzyszy żołnierzom z USA, Czech i Afganistanu walczącym z talibami.

Dyplom Związku Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Military - film „Pilot” Andrzeja Brzozy. Obraz opowiada o płk Włodzimierzu Gedyminie, pilocie myśliwskim z września 1939 r.