Kapituła Orderu Orła Białego przedstawiła prezydentowi Karolowi Nawrockiemu opinię w sprawie odebrania odznaczenia Wołodymyrowi Zełenskiemu, prezydentowi Ukrainy. Sprawa ma związek z kontrowersyjną decyzją Kijowa o nazwaniu jednej z ukraińskich jednostek imieniem „Bohaterów UPA”, co wywołało stanowczy sprzeciw w Warszawie.
Tematem posiedzenia Kapituły Orderu Orła Białego była sprawa ewentualnego odebrania najwyższego polskiego odznaczenia prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Opowiedział się za tym pod koniec maja prezydent Karol Nawrocki w reakcji na nadanie nazwy „Bohaterów UPA” Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy.
„Kapituła przedstawiła swoją opinię uczestniczącemu w obradach Prezydentowi RP Karolowi Nawrockiemu. Prezydent podejmie decyzję w odpowiednim czasie” – napisał po obradach w serwisie X Rafał Leśkiewicz, rzecznik prezydenta.
W Polsce decyzja ukraińskich władz uznana została za błędną i godzącą w polską wrażliwość historyczną, ponieważ Ukraińska Powstańcza Armia ponosi odpowiedzialność za ludobójstwo ludności polskiej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943–1945.
Negatywnie do decyzji prezydenta Ukrainy odnieśli się także przedstawiciele rządu. Premier Donald Tusk zaapelował w poniedziałek na platformie X o bezpośrednią i szczerą rozmowę prezydentów Polski i Ukrainy, zanim, jak napisał, „emocje zrujnują naszą solidarność”. – Warto, żeby to wezwanie (…) zostało jak najszybciej zrealizowane – mówił dzisiaj dziennikarzom Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, minister obrony narodowej. – Nie można podejmować decyzji, które sprawiają ból i cierpienie. Doceniam ofiarność i bohaterstwo dzisiejszych żołnierzy ukraińskich. To są prawdziwi bohaterowie, którzy działają na rzecz swojej wolności, niepodległości, suwerenności, ale też dają możliwość budowy bezpieczeństwa naszej części Europy – argumentował szef MON-u w Świnoujściu. Wcześniej wicepremier apelował do ukraińskiego przywódcy o ponowne przemyślenie decyzji. „Gloryfikacja UPA jest nie do przyjęcia” – powiedział w nagranym i przesłanym stronie ukraińskiej wystąpieniu.
Order Orła Białego, ustanowiony w 1705 roku przez Augusta II Mocnego, jest najwyższym polskim odznaczeniem państwowym. Prezydent Andrzej Duda uhonorował nim Zełenskiego w kwietniu 2023 roku. Ukraiński przywódca został odznaczony za zasługi dla rozwoju relacji polsko-ukraińskich.
Dotychczas jedynym kawalerem orderu, któremu został on odebrany, był Wincenty Witos. Odznaczenia pozbawiono go w 1932 roku w tzw. procesie brzeskim, w którym sądzeni byli przeciwnicy rządów sanacji. Przywódca ruchu ludowego odzyskał order w 1939 roku.
Kapituła Orderu Orła Białego, na czele której stoi prezydent, opiniuje sprawy związane z orderem, występowanie do głowy państwa z inicjatywą jego nadania lub pozbawienia. Odznaczenia nadaje prezydent z własnej inicjatywy lub na wniosek premiera albo kapituły. Prezydent może też zdecydować o pozbawieniu odznaczenia po zasięgnięciu opinii kapituły. Powodem jest stwierdzenie, że nadanie orderu nastąpiło w wyniku wprowadzenia w błąd albo odznaczony dopuścił się czynu, wskutek którego stał się niegodny odznaczenia.
autor zdjęć: Tomasz Jastrzebowski/REPORTER
komentarze