Pod czyją kontrolą znalazły się Wzgórza Golan w wyniku wojny sześciodniowej w 1967 roku? Od którego roku Polska jest członkiem NATO, a od kiedy Interpolu? Kto w Polsce podejmuje decyzję o stanie wojny? Na takie między innymi pytania odpowiadali uczniowie szkół średnich – uczestnicy okręgowego etapu I Olimpiady Wiedzy o Bezpieczeństwie i Obronności.

Młodzież szkół ponadgimnazjalnych zakwalifikowana do tego, drugiego etapu konkursu pisała test w uczelniach wyższych, współorganizujących wydarzenie, w 16 miastach w Polsce. Każde reprezentowało jedno z województw, olimpiada odbywała się więc m.in. w: Szczecinie, Gdyni, Toruniu, Poznaniu, Rzeszowie i Lublinie. A także w Warszawie na Akademii Sztuki Wojennej, która wraz z Uniwersytetem Warszawskim oraz Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego, jest głównym organizatorem pierwszej edycji olimpiady.

Konstytucja i terroryzm

Ponad tysiąc osób rozpoczęło zdawanie testu w południe 9 grudnia. W ciągu godziny uczniowie musieli odpowiedzieć na 40 pytań. Nie były łatwe, ich autorami są eksperci ds. bezpieczeństwa i obronności oraz doświadczeni nauczyciele akademiccy z trzech wspomnianych uczelni warszawskich: ASzWoj, UW i UKSW. Pytania wykraczały poza podstawę programową z historii, wiedzy o społeczeństwie i edukacji dla bezpieczeństwa. Czego dotyczyły? Na przykład podstawowych zadań i kompetencji prezydenta RP w zakresie bezpieczeństwa, „Strategii bezpieczeństwa narodowego RP z 2007 roku” oraz konstytucyjnych zapisów o stanie wojny i zawarciu pokoju oraz stanach nadzwyczajnych. Organizatorzy pytali też w teście o daty: przyjęcia „Pierwszej doktryny obronnej III Rzeczypospolitej Polskiej”, wyprowadzenia z Polski ostatnich oddziałów Armii Radzieckiej czy wstąpienia Polski do NATO. Uczestnicy musieli się wykazać również wiedzą na temat „Strategii udziału Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w operacjach międzynarodowych z 13 stycznia 2009 roku” .

Nie zabrakło pytań z dziedziny bezpieczeństwa międzynarodowego: filarów strategii Unii Europejskiej w sferze walki z terroryzmem czy kompetencji Trybunału Sprawiedliwości UE. W teście trzeba też było zaznaczyć poprawne odpowiedzi na pytania: jakiego archipelagu dotyczy spór terytorialny pomiędzy Japonią a Koreą Południową, jak nazywa się antypiracka operacja wojskowa Unii Europejskiej u wybrzeży Somalii oraz jak określa się powszechne powstanie na okupowanych terenach Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy przeciwko Izraelowi. Pojawiły się także pytania związane z terroryzmem, w tym z atakiem na szczyt ministerialny państw OPEC w 1975 roku czy z zamachem w tokijskim metrze w 1995 roku.

– To nie była olimpiada, do której miesiąc przygotowań by wystarczył. By wziąć w niej udział, trzeba się interesować kwestiami bezpieczeństwa i obronności, być na bieżąco z wydarzeniami w kraju i na świecie. Trzeba też mieć wiedzę o konstytucji, ustawie o powszechnym obowiązku obrony, organizacjach terrorystycznych – mówi Karol Piwoński, uczeń trzeciej klasy warszawskiego VIII Liceum Ogólnokształcącego im Władysława IV. To właśnie on został zwycięzcą etapu okręgowego w Warszawie. Na 40 możliwych do uzyskania punktów zdobył aż 37.

Równie dobrze poszedł test Danielowi Dylewskiemu, koledze Karola z tej samej szkoły. Zdobył 33 punkty. – Interesuję się polityką, bezpieczeństwem, chcę pójść na studia prawnicze lub geograficzne, ale rozważam też zostanie policjantem. Moją słabszą stroną były zagadnienia dotyczące wojskowości, dlatego też przed olimpiadą właśnie z tego się przygotowywałem. Z pozostałymi pytaniami nie miałem problemu – stwierdza zdobywca drugiego miejsca, laureat także innych przedmiotowych olimpiad, np. z wiedzy o społeczeństwie i geografii.

Finał już w marcu

– Poziom wiedzy uczniów piszących test w naszej Akademii oceniamy jako nie najgorszy, ale też nie najlepszy. Proszę jednak pamiętać, że była to pierwsza edycja, uczestnicy więc nie wiedzieli, jak bardzo szczegółowe będą pytania. Myślę, że wielu chciało po prostu zobaczyć, jak taka olimpiada w ogóle wygląda – mówi dr Ilona Urych z ASzWoj. Dodaje, że celem konkursu, poza wyłonieniem najlepszych znawców wiedzy o bezpieczeństwie i obronności, były też promocja i szerzenie postaw patriotycznych i proobronnych. – To nam się udało. Ludzie o podobnych zainteresowaniach mogli się spotkać, porozmawiać, a do tego wszystkiego dołożyć też nieco rywalizacji – mówi dr Urych.

Uczestnicy olimpiady na ASzWoj mogli też spotkać się z uczniami klas mundurowych, zwiedzić Centrum Symulacji i Komputerowych Gier Wojennych oraz obejrzeć spektakl „Inka” w wykonaniu Grupy Teatralnej Związku Strzeleckiego Rzeczypospolitej „Jesteśmy”.

Dziesięciu laureatów z okręgu mazowieckiego otrzymało limitowane, grawerowane pióra z bursztynem oraz bony o wartości 200 zł ufundowane przez Wojskowe Przedsiębiorstwo Handlowe. Już w marcu, razem ze 150 osobami z innych okręgów z całej Polski, zmierzą się w finale ogólnopolskim. – Młodzież biorąca w nim udział będzie miała za sobą już dwukrotne eliminacje, pytania będą więc trudniejsze. Zarówno w teście pisemnym dla 160 osób, jak i później, podczas eliminacji ustnych dla najlepszej dwunastki – zapowiada dr Urych. 36 uczestników z największą liczbą punktów otrzyma indeksy uczelni wyższych biorących udział w organizacji konkursu.

Pomysłodawcą Olimpiady Wiedzy o Bezpieczeństwie i Obronności jest prof. dr hab. Tomasz Żyro, dziekan Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego ASzWoj. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli ministrowie obrony narodowej oraz edukacji.