Na trzy dni Dziwnów zmienił się w miejsce przypominające sceny z filmów akcji. Skoki spadochronowe do wody, walki wręcz, akcje ratownicze na polu walki, a nawet… koncerty dudziarzy. Na Festynie Komandosa w nadmorskiej miejscowości spotkali się żołnierze, rezerwiści, miłośnicy historii i tłumy zwiedzających.

 – Chcemy przypomnieć historię 1 Batalionu Szturmowego, najtajniejszej jednostki okresu PRL. I jednocześnie przybliżyć mieszkańcom i turystom współczesnych komandosów – mówił Marek Malinowski ze Stowarzyszenia Byłych Żołnierzy 1 Batalionu Szturmowego, które jest współorganizatorem imprezy.

Festyn Komandosa nie bez powodu odbywa się właśnie w Dziwnowie. To tu, w latach 1964 – 1986 stacjonował osławiony 1 Batalion Szturmowy – uważany za pierwszą polską jednostkę specjalną.

Karabiny, roboty, łodzie

Do Dziwnowa przyjechali komandosi z jednostek w Gliwicach, Gdyni i Lublińcu. Na zorganizowanych przez nich stoiskach można było oglądać specjalistyczny sprzęt i wyposażenie, którego używają podczas akcji.

Specjalsi z JW AGAT przywieźli ze sobą robota pirotechnicznego Vanguard, karabinki szturmowe, karabin automatyczny oraz najnowsze kamizelki taktyczne, które żołnierze wykorzystują podczas służby.



Formoza pokazała łodzie ZH733 i ZH930, pojazd podwodny DPD, a także motocykle, pojazdy operacyjne oraz wyposażenie nurka. Duże wrażenie na zwiedzających robiła też broń wsparcia oraz osobista broń morskich komandosów. – Ludzi bardzo interesuje specjalistyczny sprzęt, którego używamy. Ale często też padały pytania, co trzeba zrobić, by wstąpić do naszej jednostki – opowiadał oficer z Formozy.

Największym zainteresowaniem cieszyło się jednak stanowisko Jednostki Wojskowej Komandosów. Żołnierze z Lublińca zaprezentowali dwa pojazdy HMMWV, w tym jeden z obrotową wieżyczką, bezzałogowy statek powietrzny oraz broń snajperską. Do przejażdżki quadem specjalsów ustawiała się długa kolejka. JWK przygotowała też coś dla najmłodszych. Maluchy mogły na wzór kamuflażu pomalować twarz i postrzelać na strzelnicy ASG zorganizowanej przez komandosów. – Jak dorosnę też chciałbym być żołnierzem. Mam już specjalne okulary i hełm. Teraz ćwiczę strzelanie – mówił Kuba, który w nad morzem spędza wakacje.

Skoki do Dziwny i ratownictwo

Głównym punktem programu były skoki spadochronowe. Komandosi skakali z wysokości 2 tysięcy metrów do rzeki Dziwny. – Taki pokaz, to fantastyczna sprawa. Fajnie, że mogłam zobaczyć w akcji żołnierzy z Lublińca, bo w mediach najwięcej mówi się o GROM-ie – zauważała turystka z Podkarpacia. Razem z komandosami z Lublińca skoczył teżdowódca Jednostki Wojskowej AGAT, pułkownik Sławomir Drumowicz.

W festynie wzięli również udział przedstawiciele Wojskowego Instytutu Medycznego. Pracownicy WIM udzielali porad dotyczących pierwszej pomocy, zabezpieczenia ran i złamań. – Zainteresowanie naszym stoiskiem było naprawdę duże. To świadczy o tym, że coraz więcej z nas zdaje sobie sprawę z tego, jak ważna jest umiejętność udzielania pierwszej pomocy – podkreślał Maciej Halladin z WIM.

Medycy zaprezentowali również sprzęt, jakim posługują się podczas działań na polu walki – wiertarkę do zakładania tzw. dostępu doszpikowego, różnego rodzaju opatrunki oraz stazy taktyczne. – Może się wydawać, że wiedza o tym, jak prawidłowo używać tego sprzętu, może być zbędna cywilom, ale nic bardziej mylnego. Podczas spotkania pokazywaliśmy na przykład, jak w razie wypadku prawidłowo założyć opaskę uciskową – dodawał Halladin.

Z historią w tle

Festyn Komandosa to także miejsce spotkań grup rekonstrukcyjnych. W Dziwnowie można było zobaczyć jak wyglądało umundurowanie i wyposażenie 13 Kompanii Rozpoznawczo-Szturmowej, 62 Kompani Specjalnej z 1968 roku czy 1 Batalionu Szturmowego. Grzegorz Mastalerz z grupy Royal Marines Comando podkreślał, że przy przygotowanym przez nich posterunku zatrzymywało się wielu gości. – Trudno się dziwić, w końcu reprezentujemy jedną z najlepiej wyszkolonych jednostek piechoty – żartował. Grupa zainscenizowała zatrzymanie potencjalnego terrorysty w Afganistanie. Pokaz przyciągnął tłumy.

Nie mniej chętnych odwiedziło stanowisko grupy reprezentującej 2 Batalion Rangersów z Afganistanu. – Nasze stanowisko ogniowe ciągle jest oblegane – mówił z satysfakcją Piotr Brydniak, dowódca i założyciel grupy GRH ISAF.

Film, dudziarze i pokazy walk

Wielu entuzjastów wojskowości pojawiło się też na nocnym pokazie filmu o 1 Batalionie Szturmowym. Produkcję przygotował Dominik Pijański z ComCam.pl, który na co dzień zajmuje się filmami reklamowymi. Na pomysł, by zrobić materiał o tematyce historycznej wpadł przy okazji jednego z festynów. – To wyjątkowa jednostka, do dziś niewiele o niej wiadomo, chcę to zmienić – mówił.

Ale pokaz filmowy wcale nie zakończył programu festynu. Na zwiedzających czekała m.in. wystawa mundurów Wojska Polskiego z okresu II wojny światowej oraz ekspozycja związaną z 1 Batalionem Szturmowym. Dla gości zagrał zespół dudziarzy „Pipes and drums”, rockowo-folkowy zespół z Ukrainy i kapela podwórkowa. Odbył się też pokaz walki wręcz oraz pierwsze otwarte mistrzostwa w rwaniu odważnika kulowego o Puchar Marszałka Zachodniopomorskiego. Zainteresowani sprawami bezpieczeństwa mogli wziąć udział w debacie na temat „Społecznej inicjatywy proobronnej”. Uczestniczyli w niej członkowie niedawno powstałej Federacji Organizacji Proobronnych, przedstawiciele wojska i wyższych uczelni.

1 Batalion Szturmowy był najtajniejszą i zarazem najlepiej wyszkoloną jednostką specjalną w PRL. Żołnierze byli wyposażeni w najnowszy sprzęt łączności i rozpoznania pochodzący z państw NATO. Wszyscy obowiązkowo uczyli się języków obcych – angielskiego, niemieckiego, a także języków skandynawskich. W przypadku konfliktu między wojskami Układu Warszawskiego i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego batalion miał działać na kierunku Północno-Nadmorskim.

W 1993 roku 1 Batalion Szturmowy został przeformowany w 1 Pułk Specjalny. Dziś tradycje 1 Batalionu Szturmowego dziedziczy Jednostka Wojskowa Komandosów z Lublińca. Tak jak kiedyś 1 Batalion Szturmowy, tak dziś JWK Lubliniec nosi numer 4101.

Festyn Komandosa w Dziwnowie odbył się już po raz szósty.