Prof. Norman Davies zbiera dokumentację dotyczącą losów 2 Korpusu Polskiego. Projekt „Szlak Nadziei” ma przypominać o dokonaniach wojsk gen. Władysława Andersa. Na specjalnej stronie armiaandersa.pl każdy może zamieścić wspomnienia czy archiwalne materiały dotyczące polskich żołnierzy i cywilnych uchodźców z ZSRR. Z dokumentów powstanie album.
Oddziały polskiej armii w ZSRR - 1942 rok.
– Chcemy, żeby szlak Polaków, od radzieckich łagrów przez pustynie Iraku po walki we Włoszech, został udokumentowany jak najdokładniej – mówi profesor Norman Davies, brytyjski historyk.
Naukowiec, autor prac dotyczących historii Polski, m.in. „Boże igrzysko” czy „Powstanie'44”, dodaje, że na tle innych epizodów II wojny wędrówka Andersa i jego armii nie jest zbyt dobrze znana. – Warto zająć się popularyzacją wiedzy na temat „szlaku nadziei” tych tysięcy ludzi, którzy opuścili Rosję z generałem Andersem – zaznacza Davies. Podkreśla, że chodzi o ponad 120 tysięcy ludzi, którzy po wojnie rozproszyli się po całym świecie. Dziś wielu z nich już nie żyje, ale w Polsce, Wielkiej Brytanii, USA, Argentynie, Meksyku czy Australii żyją nadal ich dzieci i wnuki, którzy mogą pomóc odkryć historię armii Andersa.
Zamieść zdjęcie lub wspomnienie
Historyk zaprasza wszystkich, którzy znają wspomnienia, mają dokumenty, zdjęcia czy filmy dotyczące wędrówki, walki lub powojennych losów żołnierzy Andersa oraz cywilnych uchodźców ze Związku Sowieckiego, by podzielili się nimi na portalu www.armiaandersa.pl. – Zachęcamy do samodzielnego umieszczania materiałów w internecie, ale czekamy też na wspomnienia w każdej formie: skanów, zdjęć, pamiętników czy pisemnych relacji – mówi Mateusz Frankowski z firmy Million You, która przygotowała portal.Ewakuacja Polskich Sił Zbrojnych z ZSRR do Iraku przez góry w Iranie.
Projekt „Szlak Nadziei” spotkał się z dużym odzewem. W ciągu dwóch miesięcy od uruchomienia strony pojawiło się na niej ponad 180 świadectw i relacji. Wspomnienia napływają z całego świata, ostatnio np. z Australii i USA. – Przysłano nam między innymi listy pisane w latach 70. z Anglii do Polski, w których żołnierz 2 Korpusu Polskiego opisuje całą trasę wędrówki od łagrów po pole bitwy pod Monte Cassino – mówi Frankowski.
Do redakcji portalu piszą głównie rodziny, wnukowie i prawnukowie żołnierzy. – Projekt skierowany jest właśnie do młodych ludzi i ma zachęcić ich do zapoznania się z historią swojej rodziny – podkreślają jego pomysłodawcy.2 Korpus Polski w bitwie o Bolonię.
Pierwszy w Polsce taki album
Najciekawsze świadectwa przesłane do końca roku mają szansę ukazać się w albumie „Szlak nadziei” opowiadającym historię armii Andersa. Książka autorstwa Daviesa zostanie wydana wiosną 2015 roku przez Rosikon Press i będzie pierwszą tego typu pracą historyczną w Polsce.
Prof. Davies połączy w niej archiwalne dane i zebrane w internecie relacje. Kolejne materiały, napływające już po nowym roku, będą dostępne w internecie, mogą też znaleźć się w elektronicznym wydaniu albumu.
Armia polska w Związku Radzieckim powstała dzięki układowi Sikorski–Majski podpisanemu 30 lipca 1941 roku oraz polsko-sowieckiej umowie zawartej 14 sierpnia tego samego roku. Formowanie oddziałów rozpoczęło się we wrześniu w Buzułuku, Tatiszczewie i Tockoje. Do punktów werbunkowych przybywali Polacy z całego Związku Sowieckiego zwalniani z łagrów i więzień. Wiosną 1942 roku Józef Stalin zgodził się na wyjazd polskich żołnierzy z ZSRR. Związek Sowiecki opuściło ponad 120 tys. Polaków, w tym ponad 37 tys. cywili. Przebyli szlak bojowy liczący ponad 12,5 tys. kilometrów: od Buzułuku przez Persję, Irak i Palestynę po Monte Cassino i Bolonię we Włoszech.
autor zdjęć: arch. IPN, Narodowe Archiwum Cyfrowe
komentarze