Jak przygotować się na sytuację kryzysową, co powinno się znaleźć w plecaku ewakuacyjnym, gdzie szukać schronienia? Tego typu tematy były poruszane podczas Dnia Bezpieczeństwa zorganizowanego na międzynarodowych targach morskich i militarnych Baltexpo. Uczestnicy targów mogli wziąć udział w warsztatach, pokazach i dyskusjach ze specjalistami od działań antykryzysowych.

Dzień Bezpieczeństwa odbył się po raz pierwszy w historii Baltexpo i wieńczył tegoroczne, największe targi morskie i militarne w środkowo-wschodniej Europie. Tegoroczna edycja przyciągnęła do Gdańska tysiące zwiedzających, którzy mogli wysłuchać dyskusji ekspertów z zakresu bezpieczeństwa i wziąć udział w warsztatach prowadzonych m.in. przez żołnierzy Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego w Łodzi i 5 Pułku Chemicznego. Dzień Bezpieczeństwa był zorganizowany z myślą głównie o ludności cywilnej oraz samorządowcach, którzy mierzą się z wyzwaniami dotyczącymi sytuacji kryzysowych. Ostatniego dnia targów wśród gości było także mnóstwo młodzieży z klas mundurowych, m.in. z oddziałów przygotowania wojskowego.

Punktem wyjścia dla wielu poruszanych zagadnień był „Poradnik bezpieczeństwa”, który został pod koniec sierpnia zaprezentowany przez wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza. Uczestnicy mogli zabrać do domu wydrukowane egzemplarze oraz wysłuchać szczegółowego omówienia części zagadnień dotyczących m.in. rodzajów sygnałów alarmowych, ewakuacji, miejsc schronienia. Eksperci często podkreślali istotną rolę informacji i postępowania zgodnie z oficjalnymi komunikatami, które pojawiają się w sytuacjach kryzysowych. – Zwracajmy uwagę i stosujmy się do alertów Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz komunikatów lokalnych służb. Ale jednocześnie bądźmy wyczuleni na dezinformację, której celem jest sianie paniki – mówił st. kpt. Jakub Friedenberger z Państwowej Straży Pożarnej. – Musimy nauczyć się przesiewać pojawiające się informacje, pamiętając, że niektóre profile w mediach społecznościowych i portale nie są najlepszym źródłem rzetelnej wiedzy – podkreślił przedstawiciel Komendy Wojewódzkiej PSP w Gdańsku.

Schrony blisko domu i pracy

Strażak przypomniał, że trwa proces weryfikowania przez służby różnych obiektów, które mogą stanowić miejsca schronienia w sytuacji kryzysowej. Informacje są aktualizowane na stronach PSP, administracji powiatowej i urzędów wojewódzkich. – Z tego co wiem, rozpoczęła się już współpraca z fińskim potentatem zajmującym się tematyką ochrony cywilnej, obrony ludności oraz budowli masowego schronienia. Gdy budujemy różne obiekty: baseny, centra handlowe, hale sportowe, możemy od razu zadbać, by były one jednocześnie miejscami zbiorowego schronienia. I tak to wygląda w Finlandii czy krajach skandynawskich. Ale to też tam trwało wiele lat i Finowie czy Szwedzi nie mieli z dnia na dzień schronów dla setek tysięcy osób – podkreślił st. kpt. Friedenberger.

Na konieczność budowania schronów zwrócił uwagę podczas innej dyskusji Roman Senyk, naczelnik służby zaopatrzenia administracyjnego portu morskiego Odessa. Podczas debaty, w której Ukraińcy opowiadali o pierwszych dniach po ataku Rosji w 2022 roku, Senyk podkreślał, że schrony powinny być integralną częścią takich obiektów, jak szkoły, przedszkola, szpitale itp. St. kpt. Jakub Friedenberger zwrócił uwagę, że każdy powinien znać położenie najbliższego miejsca schronienia, ale niezwykle ważne są też ćwiczenia w szkołach czy miejscach pracy, które przygotowują do ewakuacji w różnych warunkach, np. po ciemku.

Plecak, torba INCH, zestaw awaryjny

Goście targów podczas Dnia Bezpieczeństwa mogli dowiedzieć się, jak przygotować się na wypadek kryzysu i co powinien zawierać plecak ewakuacyjny. Przypomnijmy, że Komisja Europejska przedstawiła niedawno strategię Unii Gotowości, która ma wspierać państwa członkowskie i zwiększać zdolność Europy do zapobiegania pojawiającym się zagrożeniom oraz reagowania na nie. I tak np. według tej strategii należy wypracować m.in. takie dostawy zaopatrzenia, które nawet w nagłych przypadkach nie zostaną przerwane przez co najmniej 72 godziny.

Eksperci, którzy podczas Baltexpo omawiali ideę „trzydniowej samowystarczalności”, zwracali szczególną uwagę na przygotowanie psychologiczne społeczeństwa i przestrzeganie przyjętych procedur. Przekonywali, że robienie nieprzemyślanych zapasów mija się z celem, bo w razie kryzysu liczy się przede wszystkim plan działania i umiejętność właściwego reagowania na dane zagrożenie. Oznacza to, że trzeba wiedzieć, kiedy należy rozpocząć ewakuację, gdzie się udać, co ze sobą zabrać. Z kolei plecak ewakuacyjny może mieć formę różnych rozwiązań, które warto przygotować w zależności od potrzeby i planu działania. Może to być zarówno niewielki zestaw, który można mieć przy sobie każdego dnia, jak i tzw. torba INCH (I’m Never Coming Home), w której będą dokumenty, akty własności, ważne rodzinne pamiątki czy zestaw awaryjny trzymany w samochodzie.

Eksperci przestrzegali przed kupowaniem gotowych plecaków ewakuacyjnych, które schowamy w szafie z przekonaniem, że jesteśmy przygotowani na sytuację kryzysową. Kluczowe jest opracowanie planu działania, który będzie skorelowany z tym ekwipunkiem. Zaleca się również sprawdzanie zawartości plecaka i testowanie go w takich warunkach (np. w lesie), w jakich będziemy musieli z niego korzystać. – Najważniejsze, by mieć wypracowane procedury działania, które nie zwalniają z myślenia, ale sprawiają, że wiemy, co mamy robić i jak się zachować – podkreślają specjaliści.

„Poradnik bezpieczeństwa”, do którego często odwoływano się na Baltexpo, jest dostępny na stronie internetowej rządu.