15 Brygada Zmechanizowana stawia na szkolenia. W jednostce odbywają się zajęcia między innymi z walki w bliskim kontakcie, ochrony VIP-ów czy taktyki. Właśnie zakończyła się piąta edycja kursu „Spartan”. – Musimy dostosować umiejętności żołnierzy do wymagań współczesnego pola walki – mówi płk Norbert Iwanowski, dowódca zawiszaków.

„Spartan” to szkolenie, na którym żołnierze uczą się taktyki, strzelania dynamicznego, a przede wszystkim działania w stresie i pod presją czasu. – Podczas akcji bojowych działaniom żołnierzy często towarzyszy hałas czy kiepska widoczność. Muszą też brać pod uwagę, że w każdej chwili stawią czoła nieprzyjacielowi. Kurs ma ich do tego wszystkiego przygotować – mówi kpt. Tomasz Dembiński z 15 Brygady Zmechanizowanej, dowódca kursu „Spartan”.

Dlatego w trakcie szkolenia duży nacisk położono na działania dynamiczne. Żołnierze uczą się, jak poruszać się z bronią, jak nią operować w budynkach, a także, jaką przyjąć pozycję, by ich działanie było jak najbardziej skuteczne. – Tak naprawdę, jeśli cel znajduje się blisko, nie trzeba do niego mierzyć, wystarczy przyjąć odpowiednią postawę. Ale trzeba działać błyskawicznie, dlatego dążymy do tego, aby prawidłowa reakcja stała się dla kursantów nawykiem – wyjaśnia oficer. – W ten sposób szkolą się żołnierze wojsk specjalnych – dodaje kpt. Tomasz Dembiński.

Jednak trening strzelecki to nie wszystko. Podczas „Spartana” żołnierze uczą się także zasad postępowania w razie ostrzału RPG, ćwiczą też rzut granatem. Jedno z zadań powtarzanych w czasie kursu polegało na wrzuceniu granatu do budynku przez okno, które znajdowało się na wysokości drugiego piętra. – Podczas pierwszej próby niewielu kursantów jest w stanie to zrobić, bo zazwyczaj trenują rzut na odległość. My działamy bardziej bojowo. Żołnierze ćwiczą dynamicznie, są zmęczeni, a do tego w trakcie wykonywania zadań muszą się nawzajem ubezpieczać – opisuje dowódca kursu.

Film: st. szer. Adrian Jórski

Na zakończenie szkolenia uczestnicy kursu prowadzą działania w terenie zabudowanym. Żołnierze uczą się, jak wchodzić do budynków, jak sprawdzać poszczególne pomieszczenia, a także jak się zachować, kiedy okaże się, że znajduje się w nich nieprzyjaciel. – Zdarzenia, które miały miejsce na Ukrainie, a także nasze doświadczenia z Iraku czy Afganistanu pokazują, że wojsko musi operować w terenach zabudowanych, dlatego tak ważne jest, aby żołnierze umieli poruszać się między budynkami. Powinni nauczyć się wyznaczać i zabezpieczać poszczególne sektory, a także umieć w nich operować – mówi kapitan. Dodaje też, że w czasie ćwiczeń prowadzonych w niewielkich pomieszczeniach bardzo szybko można wyłapać, a następnie wyeliminować popełniane przez żołnierzy błędy.

Oficer zwraca uwagę, że szkolenie „Spartan” zwiększa również bezpieczeństwo samych żołnierzy. Chodzi między innymi o uniknięcie tzw. strat własnych, czyli sytuacji, gdy przez przypadek ranny zostaje kolega z zespołu. – To nie może mieć miejsca. Dlatego dużą uwagę zwracamy na wyrobienie odpowiednich nawyków. Na przykład – żołnierz, mając w rękach broń, musi trzymać palec na bezpieczniku, może ją odbezpieczyć dopiero w momencie, gdy podnosi broń do góry i przygotowuje się do oddania strzału. Z kolei zaraz po wykonaniu strzału broń trzeba zabezpieczyć. Niedopuszczalne jest, aby w trakcie samego manewrowania bronią nawet przez chwilę była ona wymierzona w kierunku któregoś z członków zespołu – mówi kpt. Tomasz Dembiński. – To oczywiście żadna nowość, ale podczas szkolenia wszyscy uczestnicy działają w stresie. Instruktorzy krzyczą na kursantów, szarpią ich, świecą latarkami w oczy. Chodzi o to, by żołnierze umieli prawidłowo działać mimo stresu, aby pewne czynności stały się automatyczne. To przełoży się na bezpieczeństwo wszystkich żołnierzy – podkreśla.

W czasie „Spartana” uczestnicy posługują się bronią ASG, w której ostrą amunicję zastępują plastikowe kulki. Kpt. Dembiński wyjaśnia, że chodzi nie tylko o bezpieczeństwo kursantów, lecz także o efektywność szkolenia. – Wykorzystanie ostrej amunicji na tym etapie szkolenia byłoby po prostu niebezpieczne. A dzięki ASG możemy działać niemal w każdym terenie – mówi. Ale to nie jest jedyna przewaga tej broni. – Każdy kursant przez pięć dni, mimo że unikamy prowadzenia ognia ciągłego, oddaje 300–400 strzałów. Cała grupa wykorzystuje więc aż 30–40 tysięcy sztuk amunicji. Dla porównania, na strzelnicy w ciągu jednego dnia żołnierz oddaje mniej więcej 15 strzałów. Koszt użytej wówczas amunicji bojowej jest porównywalny z kosztem amunicji wykorzystanej podczas „Spartana” przez całą kompanię – dodaje.

Dotychczas przeprowadzono pięć edycji kursu „Spartan”. Wzięło w nich udział prawie 500 żołnierzy. – To szkolenie pokazało nam, jak wiele elementów trzeba zgrać, aby w realnych działaniach odniosły one zamierzony skutek. Można znać zasady, ale tu liczy się pamięć mięśniowa, szybka reakcja. W realnych działaniach dochodzi jeszcze adrenalina, dlatego, aby prawidłowo reagować, trzeba wcześniej poświęcić wiele godzin na trening – mówi szer. Mateusz Nasionek.

Niektóre zadania żołnierze wykonywali w polsko-amerykańskich zespołach. – Ćwiczyli z nami Amerykanie z Batalionowej Grupy Bojowej NATO. Zauważyłem, że oni mają już wiedzę na ten temat, ale cieszę się, że działali z nami. Współdziałanie to podstawa – podkreśla szer. Damian Drążkiewicz. Sierżant Michał Szpak, jeden z instruktorów „Spartana”, ocenia, że mimo bariery językowej żołnierzom obu armii wspólne działanie poszło świetnie. Nic dziwnego, jak przyznaje bowiem sierż. Cly Kessler z US Army, żołnierze amerykańscy mają za sobą podobne szkolenia. – Dobrze jednak, że mogliśmy potrenować z polskimi sojusznikami – zaznacza.

Docelowo kurs „Spartan” mają ukończyć wszyscy wojskowi, którzy służą w 15 Brygadzie Zmechanizowanej. Co więcej, po każdej edycji dziesięciu najlepszych uczestników jest kierowanych na dodatkowe szkolenie, podczas którego zdobywają oni uprawnienia instruktorskie. Dzięki temu żołnierze będą prowadzić kolejne kursy, a także zajęcia utrwalające wiedzę dla tych, którzy takie szkolenie mają już za sobą.

Inicjatorem szkolenia jest płk Norbert Iwanowski, dowódca 15 Brygady Zmechanizowanej. – Jestem pewien, że kurs „Spartan” wyzwoli w żołnierzach szacunek do broni, pozytywnie wpłynie na umiejętność współdziałania, a także upewni ich w przekonaniu, że są świetnie przygotowani do zadań, które na nich czekają – mówi. – Oczywiście wiele elementów, które znajdują się w programie szkolenia, żołnierze już ćwiczyli, jednak to bardzo istotne, aby tę wiedzę utrwalali – podkreśla płk Norbert Iwanowski.

Szkolenie „Spartan” to niejedyne przedsięwzięcie, które odbywa się w 15 Brygadzie. Wszyscy zawiszacy mają także ukończyć kurs „Navigator”, podczas którego będą trenować orientację w terenie, kurs walki wręcz („Wariorr”), a także szkolenie z pierwszej pomocy („Tactical Medic”). Dodatkowo żołnierze poddziałów rozpoznawczych i strzelcy wyborowi będą szlifować umiejętności walki w wodzie na kursach „Posejdon” oraz walki z użyciem noża (szkolenie „Harpun”). Z kolei poddziały ochrony będą się szkolić podczas kursu „Pretorian”, który ma ich przygotować do zabezpieczenia stanowisk dowodzenia, a także konwojowania i ochrony VIP-ów. Tradycyjnie już podoficerowie sprawdzą swoje umiejętności przywódcze na kursie „Wilk”. – Organizujemy tyle szkoleń, bo musimy dostosować umiejętności żołnierzy do wymagań współczesnego pola walki – mówi dowódca Brygady.