Blisko 100 firm z ponad 20 państw uczestniczy w DiBaX 2026 – przedsięwzięciu testowym NATO dotyczącym nowych technologii obronnych. W bazach wojskowych Ādaži i Sēlija na Łotwie są sprawdzane rozwiązania z zakresu łączności, wymiany danych i integracji systemów wojskowych. Równolegle próbom podlegają technologie zwalczania dronów i narzędzia wspierające proces wskazywania celów.
Za tegoroczne przedsięwzięcie DiBaX (Digital Backbone Experimentation), które odbywa się po raz piąty, odpowiada Dowództwo Sił Sojuszniczych NATO ds. Transformacji (Allied Command Transformation – ACT) we współpracy z łotewskim ministerstwem obrony, Narodowymi Siłami Zbrojnymi Łotwy i firmą LMT Defence (główny integrator technologii). DiBaX ‘26 koncentruje się na sprawdzeniu, czy systemy łączności, infrastruktura cyfrowa i narzędzia informatyczne mogą współpracować w warunkach zbliżonych do operacyjnych. NATO testuje m.in. szybkie uruchamianie bezpiecznej łączności 5G, przełączanie komunikacji między różnymi sieciami w razie zakłóceń oraz wykorzystanie połączonych źródeł danych do poprawy świadomości sytuacyjnej. – DiBaX to przede wszystkim sieć połączonych elementów. Chodzi o zbudowanie dla żołnierzy sieci zapewniającej im najlepsze zaplecze informatyczne i cyfrowe do prowadzenia działań bojowych – powiedział gen. broni Marcus Annibale, zastępca szefa sztabu ACT ds. rozwoju zdolności.
Istotnym elementem testów jest utrzymanie zdolności dowodzenia i wymiany informacji, gdy część infrastruktury jest niedostępna, działa niestabilnie albo podlega zakłóceniom. Testy obejmują również wykorzystanie sieci telekomunikacyjnych i łączności satelitarnej do zapewnienia komunikacji siłom działającym w terenie, zanim zostanie rozwinięta pełna infrastruktura łączności NATO.
Od wykrycia do reakcji
Eksperymenty prowadzone w ramach DiBaX ‘26 nie ograniczają się do samej łączności. Tegoroczny program obejmuje integrację sensorów, systemów komunikacyjnych, dronów, narzędzi wspomagania decyzji oraz rozwiązań do zwalczania bezzałogowych statków powietrznych. Celem jest sprawdzenie całego łańcucha działania: od wykrycia i identyfikacji zagrożenia, przez przekazanie informacji i podjęcie decyzji, po reakcję systemów wojskowych.
Scenariusz obejmuje ponad 6 tys. celów symulowanych i ponad 100 celów rzeczywistych, a działania operatorów wspierają narzędzia sztucznej inteligencji, przy zachowaniu ludzkiej kontroli nad każdą decyzją o użyciu siły.
DiBaX ‘26 stanowi środowisko eksperymentalne dla dwóch powiązanych inicjatyw NATO na Łotwie: LCI-X (Layered Counter-UAS), w której ramach Sojusz testuje współdziałanie różnych zdolności służących do zwalczania bezzałogowych statków powietrznych, i NGT (Next Generation Targeting), podczas której wykorzystuje dane z sensorów LCI-X i infrastrukturę cyfrową do wymiany informacji o celach. W ramach NGT NATO bada również, jak wsparcie sztucznej inteligencji wpływa na proces wskazywania celów i podejmowania decyzji przez operatorów. Celem wspólnych eksperymentów jest ocena tego, jak integracja technologii, systemów i personelu państw sojuszniczych może zwiększyć skuteczność operacyjną.
Cel na przyszłość
W DiBaX ‘26 uczestniczy blisko 100 przedsiębiorstw z ponad 20 państw, obok przedstawicieli sił zbrojnych 11 państw sojuszniczych. Władze nie podają szczegółów w tym zakresie poza wskazaniem firmy LMT Defence jako współorganizatora. Jest ona częścią łotewskiej grupy telekomunikacyjnej Latvijas Mobilais Telefons (LMT) i rozwijała wcześniej w bazie Ādaži wojskowe środowisko testowe 5G, wykorzystywane do prób rozwiązań łączności i systemów bezzałogowych.
Wyniki DiBaX ‘26 mają pomóc ACT ustalić, które rozwiązania działają, co wymaga poprawy oraz jakie wymagania techniczne, architektury i standardy będą potrzebne do rozwijania przyszłych zdolności sojuszniczych. Dane zebrane podczas NGT mają wspierać dalsze prace i przyszłe decyzje dotyczące rozwoju zdolności NATO, w tym realizację ambicji przekształcenia Sojuszu w organizację zdolną do prowadzenia operacji wielodomenowych do 2030 roku. DiBaX ‘26 potrwa do 30 października.
autor zdjęć: Ministry of Defence of Latvia
komentarze