Koncerty, konferencje naukowe, projekcje filmowe i spotkania z żołnierzami, którzy służyli w oddziałach partyzanckich – trwają obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda objął je patronatem narodowym. Będziemy na bieżąco relacjonować uroczystości.


Dzień żołnierzy wyklętych jest w Polsce obchodzony od pięciu lat. W 2010 roku Sejm ustanowił święto państwowe ku czci żołnierzy, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni, tworząc antykomunistyczne, niepodległościowe podziemie. Dlaczego 1 marca? Tego dnia w 1951 r. zostali zamordowani przywódcy IV Zarządu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – ostatniej ogólnopolskiej konspiracji kontynuującej od 1945 roku dzieło Armii Krajowej. Zginęli wówczas: Łukasz Ciepliński, Mieczysław Kawalec, Józef Batory, Adam Lazarowicz, Franciszek Błażej, Karol Chmiel i Józef Rzepka.

Prezydent Andrzej Duda spotkał się 1 marca z licealistami ze szkół imienia rtm. Pileckiego. Młodzież brała udział w lekcji historii w Pałacu Prezydenckim. - Trochę wam zazdroszczę, że chodzicie do szkół im. rtm. Witolda Pileckiego i że o tym, co przez wiele lat mojego dzieciństwa i mojej młodości było głęboko skrywane, zadeptywane, zakłamywane, można dzisiaj głośno mówić – mówił prezydent Andrzej Duda w czasie spotkania. 

Podkreślił również, że dzisiaj nie tylko można, ale i trzeba o tym głośno mówić – o tym, kto był prawdziwym bohaterem, a kto katem i zdrajcą. – Dziękuję, wszystkim, którzy przyczynili się do kultywowania prawdy – podkreślił prezydent.

- Żołnierze Wyklęci dla was przede wszystkim powinni być bohaterami, powinni być przykładem tego, jak wygląda prawdziwa postawa, obrona swojej ojczyzny, wierność zasadom, przysiędze i temu wszystkiemu, co jest rzeczywiście ważne i czego nigdy nie wolno sobie odebrać, wobec czego nigdy nie wolno się dać zaprzedać - mówił Andrzej Duda.

źródło: prezydent.pl

Na  fasadzie Pałacu Prezydenckiego i budynku, gdzie mieściła się siedziba byłego Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego w Warszawie (na rogu ulic W. Oczki i T. Chałubińskiego) zostały uruchomione iluminacje świetlne upamiętniające żołnierzy wyklętych. 



Przedstawiają postacie rotmistrza Witolda Pileckiego oraz pułkownika Łukasza Cieplińskiego. Ponadto ściany budynku byłego Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego w Warszawie zostały oświetlone barwami narodowymi wraz z logo Służby Kontrwywiadu Wojskowego.

29 lutego w Teatrze Polskim w Warszawie odbył się koncert z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Byli na nim obecni m.in. minister obrony Antoni Macierewicz, marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński, wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński, parlamentarzyści, żołnierze i przedstawiciele środowisk kombatanckich. Honorowymi gośćmi byli Żołnierze Wyklęci oraz rodziny nieżyjących Żołnierzy Wyklętych.

Przed koncertem odbyła się ceremonia wręczenia Odznak Honorowych i Medali Pamiątkowych  „Kustosza Tradycji, Chwały i Sławy Oręża Polskiego” oraz odczytane zostały postanowienia o pośmiertnych awansach dla Żołnierzy Wyklętych.

– Często mówi się, że gratulujemy tym, którzy zostali odznaczeni, tym, którzy otrzymali awans na wyższy stopień. Ale to nie jest prawda w tej szczególnej sytuacji. To my wszyscy mamy być dozgonnie wdzięczni tym, których odznaczyliśmy, tym, których podnieśliśmy na wyższy stopień. To co zostało tutaj dokonane to nawet nie jest minimum. To nawet nie jest skromny wyraz wdzięczności. To jedynie świadectwo tego, że Polska powraca, że Polska powraca do swojej tradycji, do swojej historii, do swoich korzeni – mówił podczas uroczystego koncertu minister Antoni Macierewicz. 

– Ci, którzy dzisiaj w imieniu bohaterów, w imieniu tych, którzy walczyli o niepodległość właśnie niezłomnie (…) przez dziesięciolecia nieśli na sobie piętno rodzin wyklętych. Bo przecież tak to wyglądało po 1944 roku. Była to próba zniszczenia, wyklęcia z pamięci narodu i ludzi najodważniejszych z odważnych, najbardziej bohaterskich z bohaterskich, najwierniejszych z wiernych – podkreślił szef MON.

Podczas ceremonii odczytany został list od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy skierowany do uczestników uroczystości organizowanych w Polsce dla uczczenia Żołnierzy Wyklętych. 

– Serdecznie dziękuję wszystkim, dzięki którym prawda o tamtym zrywie została przechowana dla współczesnych i przyszłych pokoleń Polaków. Dziękuję rodzinom niezłomnych, towarzyszom broni i przyjaciołom, którzy przez dziesięciolecia pielęgnowali pamięć o nich w swoich domach i sercach. Dziękuję tym, którzy potajemnie składali kwiaty i zapalali znicze w miejscach walk, kaźni i pochówków. Dziękuję również tym, dzięki którym pamięć o wyklętych mogła po latach wyjść z ukrycia. Dziękuję historykom, pisarzom, dziennikarzom i wszystkim, którzy podjęli trud zbadania, udokumentowania i spisania dziejów drugiej konspiracji. Dziękuję wreszcie tym, którzy wznoszą pomniki i inne formy upamiętnień, organizują lokalne uroczystości rocznicowe i inne wydarzenia, przyczyniające się do upowszechniania w społeczeństwie wiedzy o podziemiu antykomunistycznym – napisał prezydent do organizatorów i uczestników obchodów ku czci Żołnierzy Wyklętych.

Podczas koncertu piosenki autorstwa Żołnierzy Wyklętych zaśpiewali soliści Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego WP.

Po zakończeniu koncertu odbyło się spotkanie ministra Antoniego Macierewicza z uczestnikami uroczystości organizowanej z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

Od 1 marca polska flaga będzie powiewać na maszcie centralnym Placu Piłsudskiego w Warszawie. Podniesiona zostanie podczas wieczornej uroczystości z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

Lokalizację wybrano nieprzypadkowo. To ważne miejsce nie tylko dla mieszkańców stolicy ale i dla każdego Polaka. Znajdujący się na placu Grób  Nieznanego Żołnierza upamiętnia wszystkich poległych bezimiennie w obronie wolności i niepodległości Polski.

Biało-czerwona flaga na Placu Piłsudskiego będzie kolejnym widocznym symbolem narodowym wzbogacającym stolicę. Na co dzień opiekę nad flagą przejmie Dowództwo Garnizonu Warszawa. W przeddzień najważniejszych uroczystości będzie zdejmowana aby na drugi dzień, podczas obchodów, poczet flagowy podniósł ją ponownie.

29 lutego w budynku Aresztu Śledczego  Warszaw-Mokotów odbyła się konferencja dotycząca utworzenia Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. W konferencji wziął udział prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński, minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Patryk Jaki oraz córka Rotmistrza Witolda Pileckiego – Pani Zofia Pilecka. 

Minister Sprawiedliwości Zbigniew Ziobro powierzył budowę powołanego dziś muzeum sekretarzowi stanu Patrykowi Jakiemu. Zostanie ono utworzone na wydzielonym terenie Aresztu Śledczego, na którym więziono i mordowano żołnierzy Armii Krajowej i podziemia niepodległościowego. 

Miedzy 1945 a 1956 rokiem w murach więzienia mokotowskiego zginęli między innymi: generał Armii Krajowej A. E. Fieldorf ps. „Nil",  Z. Szendzielarz ps. „Łupaszka" – kawaler dwóch orderów Virtuti Militari , A. Olechowicz ps. „Pohorecki" i A. Lazarowicz ps. „Klamra", Hieronim Dekutowski ps. „Zapora”, Łukasz Ciepliński ps. „Pług” – prezes IV Komendy WiN oraz rtm. Witold Pilecki. Do 1989 roku w więzieniu przetrzymywano i torturowano wielu więźniów politycznych, niewygodnych dla władz PRL.

W niedzielę 28 lutego minister obrony narodowej Antoni Macierewicz wziął udział w uroczystościach organizowanych przez krakowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz  Stowarzyszenie PASSIONART. Minister wysłuchał koncertu w wykonaniu ponad 200 młodych artystów – m.in. śpiewaków krakowskich chórów akademickich oraz muzyków Orkiestry PASSIONART.

– Choć mieli być wyklęci, po to byśmy o nich zapomnieli, po to żeby byli izolowani, po to żeby umierali samotnie, będąc przekonani, że ich wysiłek i śmierć na nic się nie przydały – to wiemy, że jest inaczej – mówił szef MON o żołnierzach wyklętych. – To wiemy, chociaż ciągle jeszcze te badania są niepełne, ułamkowe. Ten wielki wysiłek niepodległościowy po 5 latach okupacji hitlerowskiej kierowany przeciwko nowemu okupantowi zorganizował nie mniejszą liczbę ludzi, którzy walczyli przedtem z okupantem niemieckim. Jak słaba jest wciąż polska wiedza o tym, że polska wojna o niepodległość kończyła się bardzo, bardzo długo. (…) W jakimś sensie ta walka trwa. Bo trwa walka z fałszem i kłamstwem. Fałsz i kłamstwo, które mają przedstawić bohaterów jak zdrajców, a okupantów, obcych najemników jak bohaterów. 

Uroczystość była okazją do wręczenia nagrody Danuty Siedzikówny „Inki”. Tegorocznym laureatem został Arkadiusz Gołębiewski, dyrektor Festiwalu Filmów Dokumentalnych „Niepokonani, Niezłomni, Wyklęci”. Nagrodę wręczył Adam Komorowski, syn gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego oraz Barbara Otfinowska.

Podczas uroczystości w Krakowie Zuzanna Kurtyka odebrała Krzyż Wolności i Solidarności - odznaczenie pośmiertne przyznane przez Prezydenta RP Januszowi Kurtyce.  – Jest to dla mnie z jednej strony uroczystość smutna. Ale z drugiej bardzo ważna, bo budzi poczucie dumy, że bliski był człowiek prawy, który jest doceniany przez tak wielu ludzi. To bardzo dla nas ważne powiedziała podczas uroczystości Zuzanna Kurtyka. – Jego odznaczenie wpisało się w dzień, kiedy honorujemy polskich bohaterów, żołnierzy polskiego podziemia antykomunistycznego, żołnierzy, którym poświęcił lata swojej pracy. Żołnierzy, których za wszelką cenę chciał wprowadzić do świadomości zbiorowej Polaków. Myślę, że dziś miałby ogromną satysfakcję.

Choć formalnie Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” jest obchodzony 1 marca, to uroczystości w całej Polsce trwają cały tydzień. Narodowy patronat nad nimi objął prezydent Andrzej Duda. „Poczytuję sobie za zaszczyt, iż jako Prezydent Rzeczypospolitej mogę sprawować Patronat Narodowy nad tegorocznymi obchodami ku czci Żołnierzy Wyklętych” – pisał w liście skierowanym do uczestników konferencji upamiętniającej bohaterów konspiracji antykomunistycznej „Żołnierze Wyklęci. Droga wolnych Polaków”, która odbyła się w Sejmie RP. „Pragnę w ten sposób złożyć hołd należny uczestnikom podziemia niepodległościowego z lat 1944−1963. Chcę też zachęcić wszystkich rodaków, byśmy razem uczcili ich odwagę, wierność i zasługi dla Ojczyzny oraz upamiętniali ich działania” – dodał prezydent Andrzej Duda.

Pamięć o wyklętych w Warszawie


We wtorek, 1 marca, o godz. 10.00 minister obrony narodowej Antoni Macierewicz weźmie udział w apelu pamięci na dziedzińcu Muzeum Wojska Polskiego. O 11.45 przed Grobem Nieznanego Żołnierza zostaną złożone wieńce. W południe odbędą się uroczystości na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach przed Panteonem w kwaterze „Ł”. Około godziny 14 będzie można zobaczyć inscenizację historyczną oraz spotkać się z weteranami walk o niepodległą Polskę w podziemiach katedry św. Michała i św. Floriana. Na g. 16 zaplanowano natomiast uroczystość przed tablicą pamiątkową na byłym Areszcie Śledczym Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Rakowieckiej.

O godzinie 18 rozpoczną się obchody centralne przed Grobem Nieznanego Żołnierza, po których – koło g. 20.00 – z placu Piłsudskiego do archikatedry św. Jana przejdą uczestnicy marszu „Podziemna Armia Powraca”. O 20.30 w archikatedrze św. Jana odbędzie się koncert w wykonaniu chóru archikatedralnego, Lidii Pospieszalskiej i Garwolińskiego Teatru Muzycznego „Od Czapy".

O godzinie 21 w klubie Palladium odbędzie się koncert „Wilczy ślad. Piosenki Niezłomnych” oraz marsz pamięci żołnierzy wyklętych. Jego trasa będzie wiodła od pomnika Romana Dmowskiego do bramy więzienia przy ulicy Rakowieckiej.

2 marca o 18 w gmachu PAST odbędzie się wieczornica pamięci Powojennej Konspiracji Antykomunistycznej. Recytowane będą wiersze Zbigniewa Herberta, wyświetlone również zostaną filmy dokumentalne „Z Archiwum IPN” i „Zaporczycy”.

W kolejnych dniach będzie można zobaczyć m.in.: spektakl „Herbert i Niezłomni” (3 marca, godzina 18.00, Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia), film dokumentalny „Wolność i Niezawisłość” w reżyserii Sławomira Górskiego (4 marca, 19.00, kino „Elektronik”), film „Historia Roja” (5 marca, godzina 17.30, Stacja Falenica). Można również wziąć udział w koncercie Leszka Czajkowskiego, Pawła Piekarczyka i Jerzego Zelnika (kościół św. Jana Pawła II, 5 marca, 18.00), koncercie „Piosenki Wyklęte” (teatr Oratorium, 6 marca, godzina 14.30) i koncercie „Niezłomni 2016” zespołów Fortecy i Contra Mundum (6 marca , 16.00, kino Elektronik).