Temperatura w nocy spadała do minus 60 stopni, ale w dzień termometr pokazywał już „tylko” 30 stopni poniżej zera. Do mrozów można się jednak przyzwyczaić – mówią spadochroniarze, którzy właśnie wrócili z Kanady. Żołnierze 6 Brygady Powietrznodesantowej w arktycznych warunkach szkolili się z Kanadyjczykami, Amerykanami i Nowozelandczykami.



„Północny saper” – to nazwa ćwiczenia, w którym od kilku lat biorą udział żołnierze 6 Brygady Powietrznodesantowej. Arktyczny trening w Kanadzie w poprzednich latach przeszli już spadochroniarze z 18 Bielskiego Batalionu Powietrznodesantowego i 16 Batalionu Powietrznodesantowego. W tym roku szkolenie w mroźnych warunkach zaliczyła drużyna saperów z 6 Batalionu Dowodzenia z Krakowa. – Nasi żołnierze w ćwiczeniu „Północny saper” biorą udział na zaproszenie armii kanadyjskiej – mówi kpt. Marcin Gil, rzecznik prasowy 6 Brygady Powietrznodesantowej. – To niezwykle wartościowe szkolenie, dlatego cieszymy się, że trening w warunkach arktycznych i subarktycznych przeszło już kilkudziesięciu naszych żołnierzy – dodaje.

Tylko śnieg

Ośmioosobowa drużyna spadochroniarzy pod dowództwem kpt. Pawła Żaka do Kanady wyruszyła na początku lutego. Żołnierze polecieli do położonej na północnym wschodzie kraju prowincji Nowa Fundlandia i Labrador. Organizatorem szkolenia był 4 Regiment Wsparcia Inżynieryjnego Armii Kanady.

W bazie Goose Bay na kursie podstawowym zameldowało się w sumie 36 żołnierzy. Poza Polakami było także czterech Amerykanów, czterech żołnierzy z Nowej Zelandii oraz Kanadyjczycy, którzy niedawno rozpoczęli służbę wojskową. – W Kanadzie było naprawdę zimno, ale bardzo szybko okazało się, że nawet do kilkudziesięciostopniowego mrozu można się przyzwyczaić – opowiada kpt. Paweł Żak, na co dzień dowódca kompanii w 6 Batalionie Dowodzenia.

Jeszcze przed rozpoczęciem szkolenia żołnierze otrzymali wyposażenie umożliwiające właściwe funkcjonowanie w tak surowych warunkach atmosferycznych. –  Były to m.in. arktyczne buty zimowe, samopompujące materace, puchowe śpiwory, kurtki, spodnie i rękawice. Wojskowi otrzymali także kuchenki paliwowe, lampy oświetleniowe oraz sanie śnieżne, tzw. tobogany (jedne na całą drużynę). – Mimo że każda z nacji dysponowała swoim sprzętem, Kanadyjczycy chcieli, by żołnierze biorący udział w szkoleniu mieli jednakowe wyposażenie. Z nowym ekwipunkiem rozpoczęliśmy swój zimowy chrzest – wspomina szer. Eliza Orzechowska, która jest pierwszą cudzoziemką biorącą udział w ćwiczeniu „Północny saper”.


Trzytygodniowy trening w Kanadzie podzielony był na kilka etapów. Na początek żołnierze uczestniczyli w zajęciach teoretycznych, podczas których uczyli się m.in. zasad bezpieczeństwa obowiązujących na kursie oraz zasad poruszania się w rakietach śnieżnych. Poznawali również sposoby budowy szałasu i reguły rozbijania namiotu. – Przeszliśmy także szkolenie medyczne dotyczące zasad udzielania pierwszej pomocy w przypadku wystąpienia odmrożeń oraz podejrzenia hipotermii – uzupełnia kpt. Żak.

Po teorii przyszedł czas na praktykę. – Wiał silny wiatr i mocno padał śnieg. Temperatura spadła do minus 30 stopni. W takich warunkach musieliśmy pokonać pieszo 15 kilometrów, a następnie we wskazanym przez Kanadyjczyków miejscu rozbić obozowisko – opisuje dowódca kompanii. W kolejnych dniach wcale nie było łatwiej. W półtorametrowych zaspach przygotowywali schronienia, a ze śniegu i wody budowali stanowiska ogniowe. Prowadzili także kilkukilometrowe patrole piesze w ciągu dnia i nocy. Kursu podstawowego nie zaliczyło 15 żołnierzy kanadyjskich i jeden Amerykanin. Ze szkolenia odpadły także wszystkie Kanadyjki. – Byłam bardzo zaskoczona. Miałam nadzieję, że będę się uczyć od Kanadyjek. A tymczasem zostałam sama – dodaje szer. Orzechowska.

Królik po kanadyjsku

Podczas głównej części ćwiczenia Polacy dołączyli do 2 plutonu inżynieryjnego armii kanadyjskiej. – Scenariusz ćwiczenia zakładał, że w rejonie prowincji Labrador stwierdzono działanie grup prowadzących obserwację terenu. Naszym zadaniem była demonstracja siły. Szkoląc się, mieliśmy zaznaczyć swoją obecność na wskazanym obszarze – tłumaczy kpt. Żak. Żołnierze pokonywali dziennie do 30 km pieszo albo około 200 km na skuterach śnieżnych. – Maszerowanie w rakietach śnieżnych, w umundurowaniu i z zasobnikami jest wymagające. Przejście 2 kilometrów zajmuje niecałą godzinę – przyznaje dowódca. Śmiałkowie, którzy próbowali poruszać się bez rakiet, wpadali w zaspy.

Wojskowi mierzyli się nie tylko z mrozem i wiatrem, lecz także z trudnym ukształtowaniem terenu: nierównościami, pagórkami i jeziorami skutymi lodem. Prowadzili marsze ubezpieczone, przygotowywali szałasy do spania, budowali stanowiska ogniowe i obserwacyjne. Podczas szkolenia żywili się suchymi racjami, tzw. eskami. Mieli także bryły lodu, które kruszyli i podgrzewali, by uzyskać wodę do picia. Dietę urozmaicali tym, co udało im się upolować. Pod okiem rangersów z 5 Canadian Ranger Patrol Group uczyli się tropić zwierzynę i zastawiać na nią pułapki. Polowali na króliki, ptaki i wiewiórki, a na zamarzniętych jeziorach wiercili przeręble i łowili ryby. – Rangersi pokazali nam ciekawe sposoby polowania. Nie udało nam się, co prawda, złapać wiewiórki, ale królik smakował wyśmienicie – mówią spadochroniarze.


Na koniec żołnierze wysadzali różnego rodzaju fortyfikacje polowe i wzięli udział w treningu strzeleckim. Z karabinków C-7A-2 i C-9 mierzyli do celów oddalonych o 100 metrów. Ich zadaniem było przebić stanowiska ogniowe, które wcześniej przygotowywali (ze śniegu i lodu). – To był jeden z trudniejszych momentów. Już po dwóch minutach czuliśmy przeraźliwy ból w dłoniach. Broń była lodowata, kostniały nam palce, a trzeba było wykonać zadanie – podkreśla szer. Orzechowska.

„Północny saper” to nie jedyne szkolenie w Kanadzie, jakie w ostatnim czasie przeszli polscy spadochroniarze. W styczniu w Quebecu, w ramach ćwiczenia „Rafale Blanche-16”, trening taktyczny i ogniowy odbyli żołnierze 6 BPD. W manewrach wzięło udział w sumie ponad 2 tysiące żołnierzy.