W USA trwają ostatnie przygotowania do odpalenia pierwszej rakiety JASSM z polskiego myśliwca F-16, a w kwietniu Polska otrzyma pierwsze cztery pocisku tego rodzaju. O uzbrojeniu jastrzębi i rozwoju floty powietrznej mówili posłom wiceminister Bartosz Kownacki i gen. Jan Śliwka, zastępca dowódcy generalnego.

Jastrzębie to najnowocześniejsze myśliwce w polskich siłach zbrojnych. Jednak 48 sztuk jakie posiada armia to zdecydowanie za mało. Tym bardziej, że niedługo kończą się resursy samolotów Su-22 oraz MiG-29 i maszyny będą musiały zostać wycofane z użytku. Posłowie z Komisji Obrony Narodowej chcieli więc wiedzieć kiedy i jakie samoloty je zastąpią. Poseł Paweł Suski (PO) pytał, czy aktualne są plany MON, by kupić 96 używanych F-16 (na początku roku wspominał o tym minister Antoni Macierewicz). Podczas środowej komisji wiceminister Bartosz Kownacki zapewniał posłów, że nie zapadły żadne decyzje w tej sprawie. – Rozważamy kilka opcji. Zastanawialiśmy się nad kupnem używanych samolotów F-16, jednak okazuje się, że koszty ich modernizacji byłyby zbliżone do ceny nowych. W dodatku otrzymalibyśmy samoloty, których żywotność byłaby krótsza niż nowych maszyn – tłumaczył wiceminister.

O zbyt wysokich kosztach związanych z nabyciem używanych myśliwców mówił także gen. dyw. pil. Jan Śliwka, zastępca dowódcy generalnego rodzajów sił zbrojnych. Powołał się na przykład armii rumuńskiej, która kupiła F-16 od Portugalii. – Koszt upgrade'u wyniósł tyle, ile wydaliby za nowe samoloty. W dodatku proces modernizacji był bardzo długi – zauważył generał. – Koszt duży, efekt mały, dlatego w tym kierunku na pewno nie będziemy podążali – podsumował Kownacki. Co w takim razie zrobi MON? – Rozważamy zakup nowych F-16, ale bierzemy też pod uwagę F-35. Każde z rozwiązań ma zalety i wady – mówił sekretarz stanu w MON. – Musimy pamiętać, że cena F-35 jest bardzo wysoka. Osobiście nie jestem też przekonany, czy to słuszna decyzja, by Polska, jako jedno z pierwszych państw, kupowała te maszyny – zaznaczał Bartosz Kownacki. Jednocześnie zastrzegł, że analizy wciąż trwają i trudno powiedzieć, które rozwiązanie ostatecznie zyska akceptację.

Co z masterami i pociskami JASSM?

Posłów interesowała także kwestia uzbrojenia jastrzębi, a konkretnie harmonogram wyposażania ich w nowoczesne pociski kierowane JASSM (zasięg do 370 km). MON podpisało w 2014 roku umowę na dostarczenie 40 tego typu rakiet. Generał Śliwka poinformował posłów, że obecnie w USA trwają prace związane z aktualizacją oprogramowania polskiego F-16, tak by z maszyny można było odpalić pocisk JASSM. Do końca marca ma zostać odpalona pierwsza rakieta, a sama maszyna powinna wrócić do kraju w kwietniu. Oczywiście jeśli aktualizacja oprogramowania otrzyma certyfikację. – Uaktualnienie oprogramowania pozostałych maszyn ma nastąpić już w Polsce, bo WZL pozyskały już możliwości do upgrade'owania – mówił generał. Pociski JASSM mają być dostarczone do Polski do 2019 roku. Poseł Waldemar Andzel (PiS) chciał wiedzieć, kiedy dostaniemy pociski najnowszej generacji – AGM-158B JASSM ER, których zasięg wynosi do 1000 km. Generał przypomniał, że termin dostawy to 2020 rok. Nie chciał jednak – na jawnym posiedzeniu komisji – powiedzieć, ile sztuk tego uzbrojenia Polska ostatecznie zamówiła.

Czesław Mroczek (PO), wiceprzewodniczący komisji obrony, pytał kiedy wojsko zacznie korzystać z samolotów do szkolenia zaawansowanego AJT, które kupiliśmy od Włochów. Wprawdzie dwa M-346 Master są w Polsce od listopada ubiegłego roku, ale nie przeszły one odbioru technicznego. – Okazało się, że nie mają pełnego oprogramowania. Nie możemy odebrać maszyn, których stan odbiega od specyfikacji wymienionej w zamówieniu – przekonywał wiceminister. Natomiast płk Waldemar Bogusławski, zastępca szefa Inspektoratu Uzbrojenia dodał, że producent AJT, włoska firma Leonardo, zapewnił, że do lipca wszystkie polskie wymagania będą spełnione.

Jastrzębie w polskim wojsku

Generał Śliwka przypomniał, że Polska posiada 48 maszyn F-16. To trzy eskadry, które stacjonują w dwóch bazach lotniczych – Krzesinach pod Poznaniem i Łasku pod Łodzią. Umowę na kupno nowoczesnych samolotów wielozadaniowych F-16 MON podpisało w 2002 roku. Pierwsze cztery maszyny wylądowały w bazie pod Poznaniem 8 i 9 listopada 2006 roku. Ostatnie spośród 48 zamówionych dotarły w grudniu 2008 roku. Resurs techniczny F-16, czyli czas eksploatacji maszyn, został określony na 8 tysięcy godzin spędzonych w powietrzu (to około 40 lat). – W sumie resurs polskich F-16 wynosi 384 tysięcy godzin. Do tej pory wykorzystaliśmy 53 tysiące godzin. Zatem perspektywa ich służby to jeszcze 30 lat – wyliczał generał Śliwka.

Jakie są możliwości efów? Mogą m.in. unieść 9 ton uzbrojenia, śledzić jednocześnie aż 10 obiektów powietrznych, ale też precyzyjnie uderzyć w cele znajdujące się na ziemi. Obecnie cztery jastrzębie realizują międzynarodową misję „Inherent Resolve” przeciwko tzw. Państwu Islamskiemu. Polacy stacjonują w Kuwejcie i prowadzą rozpoznanie nad Irakiem. Pod koniec kwietnia polskie jastrzębie wyruszą na Litwę na misję Orlik 7, podczas której będą nadzorować przestrzeń powietrzną państw bałtyckich. Do tej pory taki dyżur pełnili piloci na samolotach MiG-29.