moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Za wybitne czyny bojowe w czasie pokoju

Przez 20 lat Orderem Krzyża Wojskowego zostało odznaczonych 193 żołnierzy i funkcjonariuszy. Kawalerowie orderu spotkali się na Dolnym Śląsku z okazji rocznicy ustanowienia odznaczenia. Wspominali misje zagraniczne, poległych kolegów i zastanawiali się, jak upowszechnić wiedzę o tak ważnym wyróżnieniu dla żołnierzy, którzy uczestniczyli w działaniach bojowych w czasie pokoju.

Na uroczystości jubileuszowe członkowie Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Krzyża Wojskowego „Walczę dla Ojczyzny” zaprosili mieszkańców gminy Mieroszów, uczniów miejscowych szkół oraz podchorążych z Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu. Do Centrum Kultury w Mieroszowie, gdzie odbyły się główne uroczystości, przyjechali kawalerowie tego odznaczenia. A wśród nich kpt. Mariusz Sawicki, który w październiku 2006 roku jako st. kpr. został ranny w ostrzale polskiego śmigłowca w Iraku, a miesiąc później odebrał order z numerem 1.

Podczas spotkania kawalerowie orderu wspominali udział w misjach poza granicami kraju, dyskutowali też o tym, jak upowszechniać wiedzę na temat tego odznaczenia. – Chcielibyśmy, aby każdy Polak wiedział, że jest ono prawie równoznaczne z Virtuti Militari. Czyny odznaczonych są takie same, wymagają wykazania się męstwem i odwagą, tylko inne były ich okoliczności – mówi gen. dyw. w st. spocz. Andrzej Reudowicz, od 2011 roku kanclerz Orderu Krzyża Wojskowego. Zdaniem oficera Polacy często nie wiedzą, że jest to najwyższe odznaczenie wojskowe przyznawane żołnierzom oraz cywilom za wybitne czyny bojowe w czasie pokoju, połączone z wyjątkowym męstwem i odwagą.

REKLAMA

Przypominają o bohaterach

Podczas spotkania członkowie Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Krzyża Wojskowego podsumowali działalność organizacji w ostatnim roku. – Wspieraliśmy Centrum Weterana w oznaczaniu insygniami orderu kolejnych ośmiu grobów poległych kawalerów. Podobne plany mamy na 2027 rok – zapowiada płk w st. spocz. Rafał Lis, wiceprezes Stowarzyszenia. – Zastanawialiśmy się także, jak skutecznie promować w społeczeństwie wiedzę o Orderze Krzyża Wojskowego i przypominać o jego bohaterach – dodaje oficer. Zapowiada, że Stowarzyszenie ma w planach spotkania i pogadanki ze szkolną młodzieżą i studentami uczelni wojskowych.

Kawalerowie orderu popierają także inne formy upamiętnienia swoich poległych kolegów. Jedno z rond w Łodzi nosi imię sierż. Marcina Pastusiaka, w parku w Dzierżoniowie jest aleja imienia mjr. Krzysztofa Woźniaka, a we Wrocławiu skwer por. Roberta Marczewskiego. To tylko kilka z wielu przykładów, będących efektem działań Stowarzyszenia, które stara się inspirować władze samorządowe do upamiętniania w ten sposób poległych żołnierzy. – Chcemy, aby takie miejsca przypominały mieszkańcom o zasługach kawalerów orderu – mówi płk w st. spocz. Rafał Lis.

Porozumienie na rzecz pamięci

Podczas spotkania podpisane zastało porozumienie o współpracy pomiędzy Stowarzyszeniem Kawalerów Orderu Krzyża Wojskowego a Stowarzyszeniem Rannych i Poszkodowanych w Misjach poza Granicami Kraju. Podpisy na dokumencie złożyli prezesi: gen. dyw. w st. spocz. Andrzej Reudowicz i st. chor. sztab. w st. spocz. Tomasz Kloc. Pierwszy z nich dostał Order Krzyża Wojskowego za umiejętne i skuteczne dowodzenie zmianą kontyngentu w Afganistanie, która pełniła misję w bardzo trudnym czasie. Decyzje generała (m.in. nawiązywanie bliskich kontaktów z mieszkańcami okolicznych wsi) wpływały na poprawę bezpieczeństwa podległych mu żołnierzy. VIII zmiana PKW w Afganistanie (2010–2011), którą dowodził, została wyróżniona jako przodujący oddział w polskich siłach zbrojnych.

Z kolei st. chor. sztab. w st. spocz. Tomasz Kloc został ranny podczas zasadzki na misji w Iraku, gdy był dowódcą patrolu rozminowania. Przy drodze, którą jechał patrol, wybuchło kilka min pułapek. Mimo ciężkich ran podoficer próbował nadal dowodzić żołnierzami. Dopiero gdy siły go opuszczały, przekazał dowodzenie koledze z sąsiedniego pojazdu. – Nie spodziewałem się takiego odznaczenia. To był dla mnie wielki honor i wyróżnienie – mówił dziś.

Oba stowarzyszenia współpracują już od dłuższego czasu. Przed uroczystościami 20-lecia ustanowienia orderu st. chor. sztab. w st. spocz. Kloc oraz płk w st. spocz. Rafał Lis odwiedzili IV LO im. Janusza Kusocińskiego w Wałbrzychu, gdzie spotkali się z młodzieżą. Opowiadali uczniom o udziale polskich żołnierzy w zagranicznych misjach. Płk Lis został kawalerem Orderu Krzyża Wojskowego za umiejętne i skuteczne dowodzenie w bazie Ariana na X zmianie PKW Afganistan. Dzięki jego przywództwu znacznie zmalała liczba ataków na bazę, a żołnierze, którzy ze względu na zagrożenie musieli stale wówczas chodzić w kamizelkach i hełmach, poczuli się bezpieczniej.

Sięgając do powstania styczniowego

Order Krzyża Wojskowego został ustanowiony w październiku 2006 roku z inicjatywy prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Przyznawany jest żołnierzom i cywilom za wybitne czyny bojowe połączone z wyjątkową ofiarnością i odwagą w działaniach przeciw terroryzmowi lub podczas operacji pokojowych. Nadaje go i wręcza prezydent, z własnej inicjatywy lub na wniosek prezesa Rady Ministrów albo Kapituły Orderu. Order ma trzy klasy: I – Krzyż Wielki, II – Krzyż Komandorski oraz III – Krzyż Kawalerski.

Zanim nowe odznaczenie zostało ustanowione, środowiska związane z orderem Virtuti Militari zgłaszały zastrzeżenia, że wstęga Orderu Krzyża Wojskowego (na której jest on zwieszony) ma takie same barwy jak wstęga Virtuti. Szybko jednak znaleziono rozwiązanie sporu. – Na starych obrazach są wizerunki żołnierzy polskich z XVIII i XIX wieku w mundurach koloru ciemnogranatowego z karmazynem (głęboka czerwień z domieszką błękitu). Takie też barwy miały mundury weteranów powstania styczniowego, noszone w czasach II Rzeczypospolitej. Postanowiono zatem, że barwą wstęgi orderowej Orderu Krzyża Wojskowego będzie ciemny granat z karmazynem – opowiada Andrzej Korus, były kierownik Zespołu Edukacji i Tradycji Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa.

Odwaga nie wystarczy

Wnioski o nadanie orderu rozpatruje kapituła, w której zasiada kanclerz orderu i pięciu kawalerów Orderu Krzyża Wojskowego. Głosowania są tajne, a zaopiniowane wnioski akceptuje prezydent. – Podczas posiedzenia oceniamy okoliczności wydarzenia, w tym odwagę, poświęcenie i ryzyko, które podjął żołnierz, aby np. uratować kolegę. Rozpatrujemy sytuację, gdy ktoś mimo odniesionych ran nie chce być ewakuowany i wykonuje zadanie do końca – mówi gen. Reudowicz. Jak tłumaczy, nie wystarczy tylko zachować się przyzwoicie.

Jedno z ostatnich odznaczeń Orderem Krzyża Wojskowego miało miejsce w 2025 roku, gdy postanowieniem prezydenta pośmiertnie nadano go kpr. Grzegorzowi Noskowi, por. Piotrowi Mazurkowi oraz por. Danielowi Różyńskiemu, którzy zginęli w 2004 roku w Iraku, podczas zasadzki na polski patrol zorganizowanej przez rebeliantów.

Dotychczas 193 żołnierzy otrzymało Order Krzyża Wojskowego. 130 z nich (w tym 51 pośmiertnie) dostało Krzyże Kawalerskie. 63 bohaterów (w tym czterech pośmiertnie) wyróżniono Krzyżami Oficerskimi. Nikomu jeszcze nie przyznano Krzyża Wielkiego.

Małgorzata Schwarzgruber

autor zdjęć: Centrum Weterana

dodaj komentarz

komentarze


Marsz z weteranem
ORP „Albatros” w akcji
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Samotna placówka
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Okno dla gigantów
Ratunek pod ogniem
Constans historii
Nieznany obiekt na terenie Polski
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Pancerny poligon
Dwie rakiety i dron odrzutowy spadły na terytorium Polski
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski
Szef MON-u: Nie da się nas zastraszyć
Sulechów z brygadą artylerii
Flanka pod strażą
Generał z cienia
Medalowy finisz strzelców
Flight into the Future
Road to Life
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Ważne odkrycie na Westerplatte
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Więcej Piorunów i Jelczy
Ojcowie polskiej niepodległości
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Sokół na ratunek w górach
Nigdy nie zostawiamy swoich
Amunicja do Szerszeni
Borsuki w Poznaniu
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
MON zmienia system gotowości obronnej
„Koalicja 26.2”, czyli pokaz zdolności i siły
Pokład okrętu… pod dachem
Zatrzymać masywny krwotok
Jak prowadzić Leoparda?
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
„Kurs generalski” dla podoficerów
Złoto i brąz w sportach walki
„Horyzont” przedłużony
Rezerwy do wyszkolenia
Za wybitne czyny bojowe w czasie pokoju
AI za sterami Gripena
Kosmiczny Bursztyn
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Wiceszef MON-u w Kijowie
Medycy bojowi na poligonie
Kolejny wyrok za strzały na granicy
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Bombowiec na dnie Bałtyku
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
„Ślązak” czeka na modernizację
Gorący lipiec PKW Łotwa
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Pancerny atak z wody
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Vipery wracają do Czech
Promień nie do zniesienia
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
St. szer. spec. Kuklik na podium Dancon March

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO