Resort obrony chce odbudować potencjał rezerw osobowych dzięki nowej formule ochotniczych szkoleń. Projekt nowelizacji ustawy o obronie ojczyzny zakłada nową ścieżkę w programie „wGotowości”. Uzupełni ona system obowiązkowych ćwiczeń i stworzy dodatkowe możliwości rozwoju dla m.in. osób z wojskowym doświadczeniem. Przewidziano też świadczenie finansowe dla ochotników.
Obowiązująca od 2025 roku ustawa o ochronie ludności i obroniecywilnej wprowadziła szeroki program szkoleń dla społeczeństwa w dziedzinie bezpieczeństwa i reagowania kryzysowego. Równolegle do nich MON realizuje program „wGotowości”, którego celem jest przygotowanie polskich obywateli do reagowania na różnego rodzaju zagrożenia. Cieszy się on dużą popularnością. Jak dotąd zostało przeszkolonych w sumie 53 tys. osób.
Oferta skierowana jest jednak głównie do cywilów. Osoby po przeszkoleniu wojskowym nie mogą obecnie ochotniczo doskonalić swoich umiejętności. Obowiązujące przepisy ustawy o obronie ojczyzny przewidują bowiem w tym zakresie przede wszystkim obowiązkowe ćwiczenia. Tymczasem liczba rezerwistów w Polsce maleje.
– Od zawieszenia obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej w 2009 roku kolejne roczniki rezerwistów osiągają górną granicę wieku podlegania obowiązkowi obrony, a wśród młodszych przeszkolenie wojskowe ma znacznie mniej osób. Jednocześnie nie wszyscy zainteresowani zdobywaniem umiejętności obronnych chcą wiązać się ze służbą wojskową – przyznają przedstawiciele MON-u.
Ścieżka „Rezerwa”
Odpowiedzią na te wyzwania mają być dobrowolne szkolenia rezerwy, które pozwolą na budowanie zasobów mogących w razie potrzeby wesprzeć siły zbrojne. Szkolenia mają zostać włączone do programu „wGotowości”, gdzie obok ścieżki „Odporność” pojawi się filar „Rezerwa”. Tak zakłada projekt nowelizacji ustawy o obronie ojczyzny.
Nowa oferta będzie skierowana do dwóch grup. Pierwszą będą stanowić przede wszystkim żołnierze pasywnej rezerwy, którzy mają nadane przydziały mobilizacyjne lub są przewidziani do ich otrzymania. W ich przypadku najważniejsze będzie podtrzymywanie i doskonalenie umiejętności zdobytych podczas wcześniejszej służby.
– O wartości rezerw nie decyduje wyłącznie ich liczebność, ale przede wszystkim poziom przygotowania osób, które je tworzą. Dlatego tak istotne jest stworzenie możliwości powrotu do szkolenia tym, którzy nie pełnią na co dzień służby, ale chcą utrzymywać swoje kompetencje i pozostawać w gotowości do ich wykorzystania – mówi płk Marek Pietrzak, rzecznik prasowy Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Jak zaznacza, kontakt z wojskiem pozwoli zachować znajomość procedur, sprzętu i specyfiki służby. – Wojsko będzie dzięki temu dysponowało osobami, których wiedza i kompetencje są aktualne i których przygotowanie do działania nie wymaga rozpoczynania szkolenia od podstaw – dodaje płk Pietrzak.
Drugą grupą adresatów będą osoby dotychczas niezaangażowane w system obronny, które nie podlegają obowiązkowi stawiennictwa do kwalifikacji wojskowej, ale mają wykształcenie, kwalifikacje lub umiejętności przydatne w wojsku. Szczególnie istotne mogą być kompetencje specjalistyczne, m.in. informatyczne i medyczne. – Finalnie szkolenia mają na celu zbudowanie bazy nowoczesnych profesjonalistów: żołnierzy-obywateli, którzy będą łączyć unikalne kompetencje cywilne z umiejętnościami wojskowymi – tłumaczą w resorcie obrony.
Elastyczna oferta
Projekt zakłada, że ochotnicy będą brać udział w jednodniowych szkoleniach, maksymalnie osiem razy w roku. Szczegółowy program zajęć zostanie określony w zarządzeniu ministra obrony narodowej. Tematyka będzie mogła obejmować m.in. strzelectwo, obsługę uzbrojenia i sprzętu wojskowego, survival, medycynę pola walki, ratownictwo medyczne czy wykorzystanie dronów.
Za organizację szkoleń ma odpowiadać Agencja Mienia Wojskowego, która będzie zlecać ich realizację wyspecjalizowanym zewnętrznym firmom czy np. organizacjom proobronnym. – Dysponują one zarówno kadrą, wyposażeniem oraz infrastrukturą potrzebną do szkolenia ochotników. Współpraca z takimi podmiotami pozwoli na wykorzystanie ich doświadczenia i zasobów, przy jednoczesnym zmniejszeniu zaangażowania osobowego wojska – twierdzą przedstawiciele MON-u. To ważne również ze względu na bieżące obciążenie Wojska Polskiego związane z m.in. ochroną granicy czy przyjmowaniem do wyposażenia nowych typów uzbrojenia i sprzętu oraz szkoleniem na nich żołnierzy.
Prowadzenie części zajęć poza strukturami wojska pozwoli również na większą elastyczność oferty szkoleniowej. Umożliwi np. szybsze reagowanie na zmieniające się potrzeby szkoleniowe, ograniczy bariery formalne wynikające z przepisów czy procedur wojskowych, a także usprawni planowanie finansowe m.in. dzięki uniknięciu czasochłonnych postępowań przetargowych na zakup sprzętu czy wyposażenia.
Nie wszystkie szkolenia będą jednak realizowane poza wojskiem. W przypadku zajęć medycznych projekt przewiduje możliwość wykorzystania kadry, zaplecza dydaktycznego i infrastruktury wojskowej służby zdrowia. Wsparciem mają być też inicjatywy resortowe, takie jak program „Szpitale przyjazne wojsku” czy Legion Medyczny.
Premia za szkolenie
Zainteresowani udziałem w szkoleniu będą mogli zgłaszać się za pośrednictwem wojskowego centrum rekrutacji lub elektronicznie, przez system teleinformatyczny nadzorowany przez MON. Po otrzymaniu zgłoszenia szef właściwego WCR-u zweryfikuje, czy kandydat spełnia wymagane warunki. Istotne jest to, że uczestnictwo w dobrowolnym szkoleniu nie będzie oznaczało powołania do czynnej służby wojskowej. Osoby biorące w nim udział pozostaną osobami cywilnymi i nie uzyskają statusu żołnierzy niezawodowych.
W praktyce za czas szkolenia nie będą otrzymywać wynagrodzenia. Projekt przewiduje jednak zapewnienie im bezpłatnego wyżywienia oraz ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków. Przewidziano również rozwiązanie dla osób pracujących. Pracownik, który zdecyduje się na udział w szkoleniu, będzie mógł wystąpić do pracodawcy o urlop bezpłatny, a ten będzie zobowiązany go udzielić. W czasie jego trwania pracownik zachowa uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.
Zachętą do regularnego udziału w szkoleniach ma być natomiast jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 50% najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego (obecnie to 3250 zł). Aby je otrzymać, ochotnik będzie musiał odbyć w danym roku co najmniej osiem dni dobrowolnych szkoleń, a także, w przypadku powołania, odbyć obowiązkowe ćwiczenia wojskowe.
Program nie zastąpi obowiązkowych ćwiczeń rezerwy, a żołnierze nadal będą mogli być na nie powoływani zgodnie z potrzebami sił zbrojnych. – Rezerwa nie powinna być jedynie zasobem ewidencyjnym, lecz realnym elementem potencjału obronnego państwa. Nowa formuła dobrowolnych szkoleń ma być dodatkową przestrzenią do rozwijania umiejętności wojskowych, a jednocześnie zachęcać rezerwistów do większej aktywności – mówi płk Pietrzak.
Szkolenia dla rezerwistów to jedna z pakietu zmian, które znalazły się w projekcie nowelizacji ustawy o obronie ojczyzny, przygotowanym przez resort obrony. Dokument trafił do uzgodnień międzyresortowych.
autor zdjęć: 18 DZ, 1 WBPanc

komentarze