Na pomniku upamiętniającym tragiczną śmierć dwóch polskich komandosów w 2003 roku w Republice Macedonii pojawiły się insygnia Orderu Krzyża Wojskowego. Odznaczeniem tym zostali uhonorowani sierż. Piotr Mikułowski i sierż. Paweł Legencki, którzy polegli, służąc w tym kraju w ramach operacji NATO.
Na miejscu tragedii, która wydarzyła się 4 marca 2003 roku, stanął kamienny obelisk. Napis na nim informuje, że tego dnia zginęli tutaj na służbie sierż. Piotr Mikułowski i sierż. Paweł Legencki, polscy żołnierze PKW Macedonia. Obaj służyli w 1 Pułku Specjalnym Komandosów (obecnie Jednostka Wojskowa Komandosów) z Lublińca. Stało się to niedaleko miejscowości Sopot na pograniczu Republiki Macedonii i Kosowa.
Miny podłożyli Albańczycy
Zadaniem 24 żołnierzy, którzy w latach 2001–2003 w ramach misji NATO tworzyli PKW Macedonia, była m.in. ochrona obserwatorów międzynarodowych i VIP-ów oraz wyznaczanie lądowisk dla śmigłowców. Odpowiadali także za strefę, w której jedną miejscowość – Kumanovo – zamieszkiwali Macedończycy, drugą zaś – Lipkovo – Albańczycy.
4 marca 2003 roku czterech żołnierzy wraz z lokalną tłumaczką wracało z rutynowego patrolu. Ich pojazd wjechał na minę pułapkę, eksplodowały dwie miny przeciwpancerne podłożone przez Albańczyków. Potężny wybuch sprawił, że Honker przeleciał kilkanaście metrów i runął na ziemię. Zginęli dwaj polscy żołnierze, a dwaj kolejni i tłumaczka zostali ranni.
Obaj polegli komandosi zostali odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Krzyża Wojskowego, Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz wyróżnieni wpisem do Księgi Honorowej Ministra Obrony Narodowej. Ich zabójcy, dwaj Albańczycy, zostali skazani na dziesięć lat więzienia.
Insygnia na pomniku
22 lata od tragicznej śmierci polskich żołnierzy przy upamiętniającym ich pomniku hołd poległym oddała polska delegacja. Insygnia Orderu Krzyża Wojskowego na grobie żołnierzy odsłonił gen. bryg. Jarosław Chojnacki, zastępca szefa sztabu ds. operacyjnych DORSZ. W uroczystości uczestniczyli także przedstawiciele MON-u i Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa, dowódca LII zmiany PKW KFOR ppłk Krzysztof Wieczorek, dowódca LI zmiany PKW KFOR ppłk Andrzej Wasiluk, polscy dyplomaci akredytowani w Republice Macedonii Północnej, a także żołnierze PKW KFOR oraz Jednostki Wojskowej Komandosów z Lublińca.
– Sierżanci Piotr Mikułowski i Paweł Legencki byli pierwszymi żołnierzami wojsk specjalnych, którzy zginęli po II wojnie światowej, niosąc pomoc poza granicami kraju. To dla mnie ogromnie ważne i poruszające, że żołnierze wszystkich zmian PKW pamiętają o tym miejscu, troszczą się o nie i pielęgnują pamięć o swoich poprzednikach. To wyraz prawdziwego braterstwa i ciągłości żołnierskiej służby – powiedziała ppłk Katarzyna Rzadkowska, dyrektor Centrum Weterana.
Od kilku lat CW oznacza insygniami Orderu Krzyża Wojskowego groby żołnierzy – kawalerów Orderu Krzyża Wojskowego. Jest to odznaczenie przyznawane za wybitne czyny bojowe połączone z wyjątkową ofiarnością i odwagą w czasie działań bojowych przeciwko aktom terroryzmu w kraju lub podczas użycia Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa w czasie pokoju. Pomysł, czyli projekt „Pamięć orderu”, narodził się w lipcu 2021 roku w Zespole Edukacji i Tradycji Centrum Weterana. Dotyczył organizacji uroczystości oznaczania insygniami Orderu Krzyża Wojskowego grobów poległych i zmarłych kawalerów. Został zaakceptowany przez ówczesnego dyrektora tej placówki płk. Szczepana Głuszczaka. Do dziś oznaczono 25 grobów (na 51) poległych żołnierzy.
autor zdjęć: por. Grzegorz Figura
komentarze