Co zrobić, gdy plaża pęka w szwach, a twoje dziecko zniknęło ci z oczu w wodzie? Jak bezpiecznie udzielić pierwszej pomocy i kiedy lepiej pozostać na brzegu? To część zagadnień omawianych w darmowym kursie online o bezpieczeństwie nad wodą. Szkolenie zorganizowała Fundacja Dorastaj z Nami, a prowadzą je żołnierze-ratownicy z Centralnego Wojskowego Zespołu Sportowego.

Tylko w lipcu tego roku utonęły w Polsce 52 osoby. W 2024 roku życie straciło w ten sposób ponad 440 osób, z czego 27 nie miało więcej niż 18 lat. To m.in. z powodu alarmujących statystyk Fundacja Dorastaj z Nami – pomagająca dzieciom żołnierzy, policjantów, strażaków, ratowników, którzy zginęli lub zostali ranni podczas służby – zdecydowała się na przygotowanie kursów dotyczących bezpieczeństwa nad wodą.

– Latem statystyki utonięć rosną w zastraszającym tempie. Chcemy zadbać o bezpieczeństwo dzieci i młodzieży podczas wypoczynku. Celem kursu jest nie tylko zwiększenie świadomości na temat zasad bezpiecznego zachowania nad wodą, ale również budowanie postawy odpowiedzialności i gotowości do współpracy ze służbami ratunkowymi. Wierzymy, że edukacja to klucz do zmniejszenia liczby wypadków. A wiedza o tym, jak reagować w sytuacjach zagrożenia i jak wezwać pomoc, może uratować czyjeś życie – tłumaczy Karolina Sakowska-Witkowska z Fundacji Dorastaj z Nami.

Kursy są darmowe. Mogą z nich skorzystać zarówno rodzice, opiekunowie czy dzieci, jak i każdy, kto chce zadbać o bezpieczeństwo nad wodą swoje i swoich bliskich. Zajęcia w formie wykładów oraz pokazów instruktażowych prowadzą specjaliści – utytułowani, wielokrotnie nagradzani za osiągnięcia w ratownictwie – st. szer. spec. Adam Dubiel i st. szer. spec. Hubert Nakielski, żołnierze z Centralnego Wojskowego Zespołu Sportowego. Obaj mundurowi wielokrotnie reprezentowali Polskę w Sportowym Ratownictwie Wodnym na zawodach wojskowych i cywilnych. Właśnie wrócili z The World Games – Olimpiady Sportów Nieolimpijskich w Chengdu w Chinach, gdzie polskim ratownikom udało się wywalczyć drugie miejsce w sztafecie 4 × 25 m z holowaniem manekina, a st. szer. spec. Kacper Majchrzak wywalczył złoto w ratownictwie wodnym na dystansie 100 m i jednocześnie pobił rekord świata.

Jak ratować tonącego

Podczas wykładów żołnierze-ratownicy dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem, a w części praktycznej – swoimi umiejętnościami. Pokazy obejmują m.in. zestaw ćwiczeń, które kursant może później samodzielnie powtórzyć. Materiały filmowe były nagrane na basenie Centrum Sportowo-Rekreacyjnego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Czego mogą dowiedzieć się kursanci na zajęciach? Tematy dotyczą tego, jak skutecznie przygotować się do wyprawy nad wodę, czym się kierować, wybierając sprawdzone kąpielisko, co oznaczają poszczególne flagi ratownicze, jak prawidłowo korzystać ze sprzętu pływającego i dmuchańców, co robić, gdy plaża pęka w szwach i twoje dziecko w każdej chwili może zniknąć z pola widzenia, kiedy można skoczyć do wody bez obawy o uraz kręgosłupa i w jaki sposób udzielać pierwszej pomocy osobie tonącej, by było to bezpieczne.

– Nagraliśmy 30-minutowy film instruktażowy, który stanowi kompendium wiedzy o zachowaniu bezpieczeństwa nad wodą. Tłumaczymy poszczególne zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa w wodzie, ale też np. zasad zachowania w tłumie na plaży. Uczulamy na zagrożenia i udzielamy praktycznych porad – tłumaczy st. szer. spec. Hubert Nakielski, współautor szkolenia. – Zamieściliśmy pokazy konkretnych działań po to, by uczestnik w miarę możliwości mógł przećwiczyć wszystko samodzielnie.

– Gdy widzimy człowieka, który tonie, często działamy impulsywnie i chcemy od razu ruszyć na ratunek, zwłaszcza gdy kłopoty ma ktoś bliski. Ale powinniśmy zacząć od wezwania pomocy, zawołania ratownika czy zadzwonienia pod numer alarmowy – mówi st. szer. spec. Hubert Nakielski. To dlatego, że – jak wyjaśnia – wyciąganie z wody tonącego jest działaniem nie tylko bardzo trudnym, ale też niebezpiecznym dla osoby, która tej pomocy udziela. Chodzi więc o to, by uniknąć ryzyka zwiększenia liczby ofiar. Zdaniem wojskowego ratownika do wody w takiej sytuacji powinni wchodzić tylko ci, którzy potrafią nieść pomoc profesjonalnie.

– Jeśli mimo wszystko zdecydujemy się na taki krok, przestrzegajmy najważniejszych zasad. Chodzi np. o zdjęcie butów i krępujących ruchy ubrań, inaczej ciężar odzieży będzie nas bardzo spowalniał. Trzeba też mieć ze sobą cokolwiek wypornego, np. bojkę, by podać to osobie, która tonie. Nie podpływamy bezpośrednio do niej, nie wyciągamy jej samodzielnie, bo to może skończyć się i naszą śmiercią. Nawet tonące dziecko, które w tej ekstremalnej sytuacji rozpaczliwie walczy o życie, może ściągnąć osobę dorosłą w toń i doprowadzić do jej utonięcia. Dlatego zachowajmy pewien dystans. Z odległości metra czy dwóch rzućmy coś, co pozwoli tonącemu się uchwycić, a nam wyciągnąć go na płytszą wodę i na brzeg. To może być gałąź, kij, a nawet element ubioru – wylicza żołnierz.

Kurs już online

Każdy, kto chce wziąć udział w kursie i zapoznać się z materiałem instruktażowym żołnierzy-ratowników, może to zrobić poprzez specjalną platformę na stronie fundacji https://platforma.dorastajznami.org/. Szkolenie jest dostępne od 20 lipca. To czwarty darmowy kurs przygotowany przez Fundację Dorastaj z Nami. Pozostałe dotyczą m.in. cyberuzależnień i wypływu mediów społecznościowych na dzieci. Do tej pory skorzystało z nich kilka tysięcy osób.

Fundacja Dorastaj z Nami działa od 15 lat. Przez ten czas jej wsparcie trafiło do 334 dzieci, których rodzice odnieśli obrażenia lub stracili życie na służbie. Wsparcie fundacji polega m.in. na zapewnieniu opieki psychologicznej najmłodszym, którzy stracili rodzica, pomocy w nauce oraz przy wyborze ścieżki kształcenia, współfinansowaniu warsztatów, kursów językowych i zawodowych oraz organizacji wypoczynku.