moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Reforma dowodzenia zgodna z konstytucją

Proponowane przez resort obrony zmiany systemu kierowania i dowodzenia armią są zgodne z ustawą zasadniczą – uznali zgodnie prawnicy działający na zlecenie Biura Analiz Sejmowych. Nad projektem reformy pracują posłowie sejmowej Komisji Obrony Narodowej. Nowa ustawa ma zacząć obowiązywać od 2014 roku.


Opinie dla Sejmu przygotowywali: prof. dr hab. Zdzisław Kędzi i dr Antoni Rosta z Poznania, dr hab. Krzysztof Grajewski z Uniwersytetu Gdańskiego oraz prof. dr hab. Hubert Izdebski z Uniwersytetu Warszawskiego.

W obowiązującej konstytucji zostało ujętych pięć elementów dowodzenia armią. Są to: cywilna i demokratyczna kontrola nad Siłami Zbrojnymi (art. 26 ust. 2); zwierzchnictwo Prezydenta nad Siłami Zbrojnymi RP (art. 134 ust. 1), które w czasie pokoju sprawowane jest za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej (art. 134 ust. 2); istnienie Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (art. 134 ust. 3); istnienie rodzajów Sił Zbrojnych (art. 134 ust. 3) oraz powołanie Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych na czas wojny (art. 134 ust. 4).

Największe kontrowersje budził konstytucyjny zapis, że „Prezydent Rzeczypospolitej mianuje (…) dowódców rodzajów Sił Zbrojnych”. Zdaniem przeciwników nowelizacji proponowane zmiany naruszają ten artykuł, bo ustanawiają dwóch nowych dowódców – generalnego i operacyjnego.

Prawnicy uznali, że podstawowym argumentem za uznaniem proponowanych zmian za zgodne z konstytucją jest fakt, że ustawa zasadnicza nie określa szczegółowej organizacji dowodzenia armią. Co więcej, wszystkie wymienione wyżej przepisy dotyczące wojska ujęte są w rozdziale opisującym uprawnienia Prezydenta. „Wykładnia art. 134 konstytucji musi zatem uwzględniać fakt, że jest to przepis kompetencyjny dla Prezydenta, a nie konstytuujący regulacje określające w sposób precyzyjny i jednoznaczny strukturę Sił Zbrojnych w Polsce” – czytamy w ekspertyzie dr. hab. Krzysztofa Grajewskiego.

Zdaniem autorów ekspertyz odrzucić należy także argument, że dowódcy generalny i operacyjny nie mogą być uznani za „dowódców rodzajów Sił Zbrojnych”, których istnienia wymaga konstytucja. W dzisiejszej strukturze armii istnieje stanowisko Dowódcy Operacyjnego SZ, równorzędne pozostałym dowódcom rodzajów Sił Zbrojnych. „Z tej perspektywy Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych już jest utożsamiany z dowódcą rodzaju Sił Zbrojnych, mimo, że dowodzi wojskami materialnie należącymi do różnych formacji czy rodzajów” – twierdzi dr hab. Krzysztof Grajewski.

Konstytucja nie mówi także nic o liczbie rodzajów sił zbrojnych, a jedynie wskazuje, że w przypadku dowódców musi ich być przynajmniej dwóch – poprzez użycie liczby mnogiej. Jej zapisy oznaczają „przyjęcie zasady niepołączalności stanowisk Szefa Sztabu Generalnego i dowódców rodzajów Sił Zbrojnych, natomiast nie formułuje zasady niepołączalności stanowisk dowódców poszczególnych rodzajów”. Zdaniem prawników, gdyby ustawodawcy chodziło o rozdzielenie dowodzenia między różne osoby, w konstytucji powinien znaleźć się zapis jasno mówiący, że Prezydent mianuje dowódców poszczególnych rodzajów Sił Zbrojnych.

Co więcej, w przeszłości mieliśmy już do czynienia ze zmianami w zakresie liczby i struktury rodzajów Sił Zbrojnych. Odrębne Dowództwo Wojsk Specjalnych zostało powołane w 2007 roku, a więc już w czasie obowiązywania obecnej konstytucji. „Praktyka potwierdza zatem, że polskie prawo dopuszcza wprowadzanie w drodze ustawowej zmian w organizacji armii, polegających także na zmianie kryteriów tworzenia rodzajów Sił Zbrojnych” – pisze prof. Zdzisław Kędzia.

Drugim powodem wątpliwości była prerogatywa Prezydenta do mianowania Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych na czas wojny. W projektowanej reformie znalazł się zapis mówiący, że Prezydent, na wniosek premiera, miałby prawo w czasie pokoju wskazać osobę przewidzianą do powołania na to stanowisko. „Konstytucja RP nie wymaga tego, by mianowanie nastąpiło jedynie wtedy, gdy jest już „czas wojny” – wyjaśnia prof. Hubert Izdebski. Jego zdaniem obecne przepisy nie wykluczają nominacji w czasie pokoju, lecz na czas wojny (tzn. ze skutkiem wraz z jego rozpoczęciem).

Przepisy nowelizacji nie znoszą cywilnej kontroli nad armią, ani nie zmieniają nic w zasadzie zwierzchnictwa Prezydenta nad polskim wojskiem. Co więcej, zdaniem ich autorów, zmiana struktury MON, czyli podporządkowanie dowódców generalnego i operacyjnego bezpośrednio Ministrowi Obrony Narodowej jeszcze bardziej zwiększy cywilną kontrolę nad armią. „Jeśli dowodzenie Siłami Zbrojnymi w związku z ich potrzebami jest przenoszone na wyższy szczebel, tak jak to jest proponowane w projekcie, kompetencje Prezydenta do mianowania dowódców powinny odnosić się właśnie do tego wyższego szczebla” – twierdzi prof. Kędzia. Oddanie Prezydentowi prawa do mianowania dwóch najwyższych dowódców Wojska Polskiego, zdaniem cytowanych prawników, wypełnia konstytucyjną zasadę jego zwierzchnictwa nad armią.

Także przepisy zmieniające zasady funkcjonowania Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nie budzą wątpliwości co do zgodności z ustawą zasadniczą. Konstytucja tylko w jednym miejscu wymienia Sztab Generalny – oddając Prezydentowi wyłączne prawo do powołania jego szefa. Jeżeli chodzi o jego strukturę, zadania i miejsce w strukturze resortu obrony, to kwestie te regulowane są ustawą. Proponowane zmiany w żadnym stopniu nie odnoszą się więc do zapisów konstytucji.

MC

autor zdjęć: st. chor. sztab. Adam Roik (Combat Camera DOSZ)

dodaj komentarz

komentarze

~lol
1371661980
800m po prostu porażka
F2-30-C4-4A
~scoobydoopoznan
1371567540
Czy zakres bojowy tego BWP'a na współczesnym polu walki nie jet zbyt niski ? Ile to jest metrów ?
5C-16-3D-92

Promień nie do zniesienia
„Kurs generalski” dla podoficerów
Zatrzymać masywny krwotok
Flanka pod strażą
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Wicepremier i szef SG apelują o pomoc dla bohaterskich policjantów
Okno dla gigantów
Vipery wracają do Czech
Generał z cienia
Jak prowadzić Leoparda?
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Road to Life
Pancerny atak z wody
Ojcowie polskiej niepodległości
Samotna placówka
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
AI za sterami Gripena
Sokół na ratunek w górach
MON zmienia system gotowości obronnej
Pokład okrętu… pod dachem
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Roboty zamiast saperów
Pancerny poligon
Ratunek pod ogniem
Medalowy finisz strzelców
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Listopad z „Huraganem”
Tak rodzą się piloci myśliwców
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Sprawdzian bielskich desantowców
Abordaż z polskim wsparciem
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Wiceszef MON-u w Kijowie
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Sulechów z brygadą artylerii
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Modelowy test na poligonie
Złoto i brąz w sportach walki
Gladius, czyli polski miecz
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Szlify na moście
Więcej Piorunów i Jelczy
Nowe ubrania i obuwie dla żołnierzy
„Ślązak” czeka na modernizację
Flight into the Future
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO
Wojna, której nie widać
Gorący lipiec PKW Łotwa
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Medycy bojowi na poligonie
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Cyberspecjaliści na poligonie
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Constans historii
Bombowiec na dnie Bałtyku
ORP „Albatros” w akcji
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Stałe miejsce Polski w ETAP
„Horyzont” przedłużony
Nigdy nie zostawiamy swoich

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO