Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI) opublikował właśnie raport na temat międzynarodowego handlu bronią w latach 2011 – 2015. Z analizy wynika, że europejska zbrojeniówka jest w odwrocie, a jej miejsce zajęły firmy z Chin. W porównaniu z latami 2006 – 2010, tamtejsze przedsiębiorstwa zwiększyły zagraniczną sprzedaż aż o 88 procent. Pozwoliło to awansować Państwu Środka na trzecie miejsce w globalnym zestawieniu eksporterów broni.
SIRPI, czyli Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem, co roku publikuje analizy poświęcone globalnemu wyścigowi zbrojeń. Najbardziej znanym dokumentem opracowywanym przez ekspertów Instytutu jest raport: „Trendy w globalnych wydatkach wojskowych”, w którym omawiane są budżety obronne największych armii na świecie.
I choć zestawienie szwedzkich specjalistów opiera się przede wszystkim na publicznie dostępnych dokumentach, więc tajemnic państwowych w nim nie znajdziemy, to i tak warto je uważnie przestudiować. Chociażby dlatego, że widoczne są w nim trendy w wydatkach na modernizację techniczną poszczególnych Sił Zbrojnych.
Na przykład w budżecie obronnym Rosji rzekę pieniędzy skierowano - kosztem marynarki wojennej - do wojsk specjalnych, pancernych i zmechanizowanych. Efekt? Ruszyły programy nowych czołgów i wozów opancerzonych, a w portach „gniją” niedofinansowane atomowe okręty podwodne.
Innym raportem, który co roku publikuję SIPRI, jest analiza globalnego handlu bronią. 22 lutego została upubliczniona jego najnowsza wersja, omawiająca rok 2015. Zawiera ona dane na temat eksportu i importu uzbrojenia w latach 2011 – 2015 przy czym - co bardzo istotne - wyniki te zostały zestawione z analogicznymi danymi z lat 2006 – 2010. Wnioski płynące z takiej konfrontacji są więcej niż interesujące.
Gdybym musiał przedstawić je jednym zdaniem, brzmiałoby ono mniej więcej tak: Chiny w ofensywie, Stany Zjednoczone nadal na czele, a Europa Zachodnia - konkretnie Niemcy i Francja - w głębokiej defensywie.
W latach 2011 – 2015 (w odniesieniu do lat 2006 – 2010) Francja i Niemcy odnotowały dramatyczny spadek eksportu produktów swojej zbrojeniówki. Francja o około 10 procent, a Niemcy aż o 51 procent! Znalazło to oczywiście przełożenie na udział w globalnym rynku handlu bronią, który w przypadku Francji spadł z 7,1 procenta na 5,6 procent, a w przypadku Niemiec z 11 procent na 4,7.
Tendencję wzrostową odnotowały z kolei Chiny i w mniejszym stopniu Rosja. Chiny w latach 2011 – 2015 zwiększyły eksport uzbrojenia aż o 88 procent i obecnie mają 6 procentowy udział w globalnym rynku handlu bronią. Dla porównania w latach 2006 – 2010 udział Państwa Środka w tym torcie wynosił nieco ponad 3,5 procenta.
Europa w defensywie, Chiny w ofensywie, a USA i Rosja? Bez zmian. Choć dla wielu osób może to być zaskoczeniem, ale oba te państwa w latach 2011- 2015 odnotowały bardzo podobny wzrost w handlu bronią - USA zwiększyły udział z 29 na 33 procent, a Rosja z 22 na 25 procent.
Reasumując, niezależnie od opisanych zmian, i tak, aż 79 procent światowego eksportu broni generuje sześć państw. To USA, Rosja, Chiny, Francja, Niemcy oraz Wielka Brytania z jej 4 procentami udziału w rynku. To bardzo szczelny, betonowy układ. Raczej nie widać szans na to, aby w najbliższej dekadzie komuś udało się go przebić. Najbliżej jest Turcji, ale czy Ankara jest już gotowa na taki skok? Jeszcze chyba nie. Ale to temat na inny felieton.
komentarze