Choć F-35 Lightning II nie jest ani najszybszym, ani najbardziej zwrotnym wielozadaniowym samolotem bojowym na świecie, to większość ekspertów właśnie tę maszynę wskazuje jako najlepszą wśród produkowanych w swojej klasie. Niska wykrywalność i wszechstronność w działaniach bojowych – to siła i atuty, które wyróżniają F-35 na tle konkurencji.
Amerykańska armia jest uznawana za najsilniejszą na świecie nie tylko ze względu na rekordowy budżet, którym dysponuje, nie tylko ze względu na liczbę żołnierzy, okrętów czy czołgów, ale przede wszystkim ze względu na potencjał i zdolności lotnictwa US Armed Forces. Jak imponująco się ono prezentuje na tle innych czołowych wojsk na świecie dobrze pokazują plany modernizacyjne jeszcze sprzed 30 lat. Gdy na początku lat dziewięćdziesiątych Pentagon rozpoczął proces kompleksowej wymiany bojowych statków powietrznych, to liczbę niezbędnych do zakupu samolotów dla wszystkich tamtejszych rodzajów wojsk – sił powietrznych, US Marine Corps, marynarki wojennej i wojsk lądowych – wstępnie oszacowano na około 4 tysiące egzemplarzy.
Wykazana wówczas gigantyczna skala potrzeb znalazła bezpośrednie przełożenie w decyzjach zakupowych – postanowiono bowiem, że wycofywane ze służby maszyny nie zostaną zastąpione takimi samymi typami samolotów, tylko nowocześniejszymi. Przyjęto, iż pozyskany zostanie jeden nowy typ samolotu wielozadaniowego, który ze względu na charakterystykę rodzaju wojsk, gdzie ma trafić docelowo, będzie produkowany w trzech wersjach – klasycznej, pionowego startu i lądowania oraz pokładowej (dla lotniskowców).
Aby uświadomić sobie jak trudnego zadania podjął się Pentagon, wystarczy tylko wskazać, jak różne samoloty miała zastąpić w linii nowa konstrukcja – począwszy od wykorzystywanych przez US Air Force F-16 Fighting Falcon, A-10C, poprzez używane przez marynarkę wojenną F/A-18C/D aż po tak zaawansowane maszyny jak „niewidzialne” F-111 i F-117A.
Postawione przez armię wymagania techniczne dla nowego samolotu „przyszłości” zakładały więc, że będzie on dwusilnikowy, o długim czasie lotu, ze znacząco obniżonym poziomem wykrywania przez radary i szerokim spektrum systemów walki radioelektronicznej i rozpoznawczej, które będą umożliwiać mu walkę na dużych odległościach (względem wrogich statków powietrznych).
Co bardzo istotne w przypadku programu JSF – Joint Strike Fighter, bo taką nazwę przyjął ostatecznie projekt – Waszyngton zdecydował, iż chce go znacząco umiędzynarodowić (i w ten sposób obniżyć koszty). Jesienią 1995 roku podpisano umowę zakładającą dołączenie do programu Wielkiej Brytanii, która miała wyłożyć 10 procent kosztów fazy koncepcyjno-demonstracyjnej. A dwa lata później, w 1997 roku, do programu JSF przystąpiła Kanada.
W tym samym czasie, bo w 1996 roku, Departament Obrony USA poinformował, że warte 750 mln dolarów (każdy) kontrakty na opracowanie latających demonstratorów technologii JSF (dwóch sztuk) otrzymały firmy Lockheed Martin oraz Boeing, a po pięciu latach prób i testów obwieścił, iż zwycięzcą przetargu została konstrukcja oferowana przez Lockheed Martina, czyli samolot oznaczony X-35.
Pierwsze publiczna prezentacja samolotu, który otrzymał ostatecznie nazwę własną F-35 Lightning II, nastąpiła w lutym 2006 roku. Warto w tym miejscu podkreślić, że w tym czasie program jego opracowania i produkcji stał się jeszcze bardziej międzynarodowy – dołączyły bowiem do niego kolejne państwa: Dania, Norwegia, Turcja, Australia, Włochy i Holandia.
Opracowana jako pierwsza, odmiana klasyczna F-35 otrzymała oznaczenie A. Maszynę o długości 15,67 metrów, rozpiętości skrzydeł 10,67 m (przy ich powierzchni 42,70 m²) i wysokości 4,38 metrów, napędza silnik Pratt & Whitney F135-100 o ciągu: z dopalaczem: 191,3 kN, a bez dopalacza: 128,1 kN (Pentagon zrezygnował pod koniec lat 90. z wymogu, by JSF był dwusilnikowy).
F-35A został wyposażony w radar AESA AN/APG-81 – Active Electronically Scanned Array, optoelektroniczy system samoobrony przed pociskami i obserwacji statków AN/AAQ-37 – Electro-Optical (EO) Distributed Aperture System (firmy Northrop Grumman), awionikę i system celowniczy (EOTS – Electro-Optical Targeting System) AN/AAQ-40 firmy Lockheed Martin, a także pakiet walki elektronicznej AN/ASQ-239 (Barracuda) z koncernu Bae Systems oraz w system łączności, nawigacji i identyfikacji AN/ASQ-242.
Jeśli chodzi o uzbrojenie, to F-35A posiada działko GAU-22/A 25 mm, a w wewnętrznym luku bombowym może przewozić np. dwie rakiety AIM-120 AMRAAM i dwie bomby GBU-31 JDAM.
Wersja F-35B, czyli pionowego startu i lądowania, została zaprezentowana w 2008 roku, a model pokładowy F-35C w 2010 roku. Pierwszy samolot F-35 w wersji A trafił do US Armed Forces 14 lipca 2011 roku. Model B zadebiutował w linii w 2012 roku, ale w armii Wielkiej Brytanii, model C zaś wszedł do służby w US Navy w 2013 roku.
autor zdjęć: st. sierż. Rafał Samluk/ Combat Camera
komentarze