Borsuki, Kleszcze, Baobab-K, Jarzębina-S, okręt Hydrograf, system Gladius… Ministerstwo Obrony Narodowej, robiąc zakupy w ramach unijnego programu SAFE, stawia na polski przemysł. Ponad dwie trzecie puli pieniędzy przyznanych Polsce będzie wydanych na samodzielne umowy MON-u, głównie z krajowymi dostawcami. Większość trafi do Polskiej Grupy Zbrojeniowej.

Ponad dwie trzecie środków z przyznanej Polsce linii kredytowej w wysokości 43,7 mld euro w ramach unijnego instrumentu finansowego SAFE (Security Action for Europe ) – mającego wzmocnić obronność Europy – będzie wydane na samodzielne umowy resortu obrony, głównie z krajowymi dostawcami. Kumulacja finalizowania zakupów miała miejsce pod koniec maja. W trakcie trzech dni zawarto aż 47 z 50 nowych umów, a także kilkanaście aneksów do umów z lat 2022–2025. W tym ostatnim przypadku zmiany dotyczyły głównie źródła finansowania tych transakcji.

NOWE UMOWY I ANEKSY

Swoisty maraton rozpoczęło 28 maja Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni – zawarło aż 12 umów o wartości ponad 3 mld złotych na dostawę nowoczesnych technologii. Równie dużo zamówień dotyczyło uzbrojenia i sprzętu dla wojsk lądowych, a ich wartość wyniosła blisko 60 mld złotych. Jedną z bardziej wyczekiwanych była druga umowa wykonawcza na nowe gąsienicowe bojowe wozy piechoty Borsuk. W jej ramach zamówiono 146 pojazdów, co wraz z umową z marca 2025 roku oznacza, że wojska lądowe otrzymają do końca 2030 roku 257 z 1014 planowanych bojowych Borsuków. Z kolei dla batalionów czołgów K2 zamówiono 24 lekkie opancerzone transportery rozpoznawcze Kleszcz. Dla tych jednostek przeznaczone są również zakontraktowane pojazdy specjalistyczne na podwoziu kołowego transportera opancerzonego Rosomak – 30 wozów ewakuacji medycznej i 18 wozów dowodzenia

Aneksowane zostały też dwie wcześniejsze umowy na kołowe wozy bojowe – 58 Rosomaków i 80 Rosomaków-L (z wydłużonym kadłubem) z polską bezzałogową wieżą ZSSW-30. Podpisano aneksy do dwóch umów z 2022 roku na Moździerz 120 mm Rak ciężarówki Jelcz – z uwzględnieniem opcji dostawy ponad 2 tys. pojazdów. Jeśli zaś chodzi o umowę na cysterny dystrybutory paliwowe CD-10, zamówienie zwiększono z 215 do 320 sztuk.

Spośród całych wojsk lądowych największym beneficjentem zamówień są wojska rakietowe i artylerii, które w ramach dwóch umów mają otrzymać nawet cztery kolejne dywizjonowe moduły ogniowe Regina z 96 samobieżnymi haubicami Krab oraz osiem kompanijnych modułów ogniowych z 64 samobieżnymi moździerzami 120 mm Rak na podwoziu Rosomaka. Dokupiono też 12 kolejnych baterii systemów poszukiwawczo-uderzeniowych Gladius z dostawą w latach 2028–2030 oraz setki zestawów amunicji krążącej Warmate.

Ze środków z instrumentu SAFE sfinansowane będą dostawy sprzętu towarzyszącego, w tym setek pojazdów do 12 dywizjonów z wyrzutniami rakiet Homar-K.

To najkosztowniejszy program finansowany z europejskiej pożyczki, który pochłonie prawie 19 mld złotych.

W maju zawarto nową umowę dotyczącą sześciu jednostek z działami K9PL i aneksowano umowę z grudnia 2024 roku na pojazdy K9A1 dla dziewięciu dywizjonów. Wartość obu umów, z uwzględnieniem opcji, wynosi około 13 mld złotych. Z kolei na potrzeby jednostek wyposażonych w wyrzutnie rakietowe WR-40 Langusta zakontraktowano 140 wozów dowodzenia na podwoziu pojazdu opancerzonego Waran 4 × 4. Dla artylerzystów ważne było zawarcie nowej umowy, ale też aneksowanie wcześniejszej – na amunicję kalibru 155 mm dla haubic. W ramach każdej zamówiono setki tysięcy pocisków.

W przypadku wojsk inżynieryjnych aneksowanie umowy na system minowania narzutowego Baobab-K nie ograniczyło się do zmiany źródła jej finansowania, lecz także objęło zwiększenie liczby zamówionych zestawów z 24 do 35. W tym kontekście dokonano zakupów kolejnych kaset z minami narzutowymi MN-123. Zakontraktowane zostały też klasyczne miny przeciwpancerne TM-62 i kierunkowe Tulipan oraz systemy zdalnie sterowanych ładunków wybuchowych Jarzębina-S.

Ze środków z SAFE zostały zakupione dwa okręty hydrograficzne projektu 876 Hydrograf oraz aneksowano umowę na okręt ratowniczy. Za to wojska ladowe i siły powietrzne skorzystają na tym, że z tego instrumentu pochodzą środki na zakup 18 baterii systemu przeciwlotniczego ze zdolnością zwalczania bezzałogowych systemów powietrznych San. Z tego źródła są też opłacane zakupy na rzecz obrony powietrznej, związane z systemami Narew oraz Wisła. Umowy obejmują m.in. kabiny dowodzenia, mobilne centra łączności, samochody transportowo-załadowcze i podwozia specjalne. Z SAFE finansowane są poza tym zamówienia na uzbrojenie i wyposażenie indywidualne dla żołnierzy. Zakontraktowano ponad 300 tys. nowoczesnych hełmów bojowych HBT-02 oraz kilkadziesiąt tysięcy kuloodpornych kamizelek zintegrowanych KKZ-01/K4. Aneksowano też umowę na karabinki Grot.

SIŁA W GRUPACH

Gros środków przeznaczonych na zakupy finansowane z instrumentu SAFE trafi do spółek Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Umowy o największej wartości zawarła Grupa Huta Stalowa Wola, samodzielnie lub w ramach konsorcjów, ponieważ ma ona w swym portfolio wiele produktów, którymi jest zainteresowane Wojsko Polskie. Można tu wskazać BWP Borsuk, samobieżną haubicę Krab, pojazd opancerzony Waran. A poza tym jej spółką zależną pozostaje Jelcz – główny dostawca ciężarówek i podwozi specjalistycznych dla sił zbrojnych. Te ostatnie są platformą dla takich systemów jak Homar-K czy Baobab- K. W przypadku sprzętu pancernego drugim producentem z PGZ-etu, który skorzystał na środkach z SAFE, jest spółka Rosomak.

Wielomiliardowe umowy finansowane z tego instrumentu otrzymały też spółki zajmujące się produkcją amunicji, które należą do Konsorcjum PGZ-AMUNICJA, czyli PGZ, Zakłady Metalowe „Dezamet”, Mesko, Zakłady Chemiczne „Nitro- -Chem”, Zakład Produkcji Specjalnej „Gamrat” oraz Bydgoskie Zakłady Elektroniczne „Belma”. Aż sześć umów zawarło Konsorcjum PGZ-Narew w składzie PGZ, Huta Stalowa Wola, Jelcz, Mesko, Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej, PCO, PIT- -Radwar, Wojskowe Zakłady Łączności nr 1, Wojskowe Zakłady Uzbrojenia, Wojskowe Zakłady Elektroniczne oraz Zakłady Mechaniczne „Tarnów”.

W przypadku sektora prywatnego największe zamówienia zdobyła Grupa WB. Wartość tylko trzech umów dotyczących systemów Gladius, FlyEye i Warmate jest bliska 12 mld złotych. A przecież ta firma jest też zaangażowana w różne projekty razem z PGZ-etem. Innymi prywatnymi podmiotami, z którymi zawarto nowe umowy dzięki SAFE, są m.in. AMZ-Kutno, Teldat, Miranda, Remontowa Shipbuilding i GISS.

Polskie firmy zbrojeniowe podpiszą nowe umowy finansowane z SAFE w rozpoczętym drugim etapie składania zamówień. Przy czym, aby tak się stało, ich produktami muszą być zainteresowane co najmniej dwa państwa.