96 uczniów z całej Polski przysłało 41 filmów na trzecią edycję konkursu poświęconego tematyce katyńskiej, zorganizowanego przez Stowarzyszenie Parafiada. Opowiadali o historii bohaterów w nowoczesnej formule krótkiego dokumentu zrealizowanego za pomocą telefonu. Laureatów poznaliśmy na gali konkursu, który od początku wspiera Wojskowy Instytut Wydawniczy.

– Dzięki wam, młodym, historia może przetrwać. Opowiadając o pomordowanych w zbrodni katyńskiej, uczciliście ich pamięć – mówił o. Tomasz Olczak SP, prezes Stowarzyszenia Parafiada z Warszawy, organizatora 3 Ogólnopolskiego Konkursu Historycznego „Katyń 2022. Notacje filmowe”, podczas gali finałowej. Ojciec Olczak podziękował młodzieży za zainteresowanie się trudną tematyką katyńską. – Tym bardziej że filmowa forma konkursu była wymagająca, trzeba było wykazać się kreatywnością, pomysłowością, wiedzą i umiejętnościami technicznymi – podkreślił prezes Parafiady w czasie spotkania w sali konferencyjnej Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego w Warszawie.

Z kolei Sławomir Frątczak, kierownik Muzeum Katyńskiego, zaznaczył, że każde działanie, które przypomina o zbrodni katyńskiej, jest cenne i ważne, a jeśli młodzi chcą podejmować ten temat, to pamięć o zbrodni nie zginie. – Uczestnicząc w tym konkursie, staliście się świadkami prawdy o Katyniu – zwróciła się do uczniów Anna Putkiewicz, redaktor naczelna kwartalnika „Polska Zbrojna. Historia” wydawanego przez Wojskowy Instytut Wydawniczy, który od pierwszej edycji wspiera tę inicjatywę.

Stowarzyszenie Parafiada już po raz trzeci zorganizowało konkurs historyczny dla młodzieży podejmujący problematykę katyńską. W poprzednich edycjach uczestnicy pisali referaty oraz tworzyli prezentacje multimedialne i audycje radiowe. Tym razem mieli za pomocą telefonów komórkowych przygotować siedmiominutowe notacje filmowe, czyli krótkie monotematyczne filmy dokumentalne.

– Ta forma pozwoliła uczniom wykorzystać narzędzia im bliskie, czyli smartfony, a jednocześnie przyczyniła się do poznania bohaterów katyńskich wywodzących się z rodzimej społeczności oraz stała się pretekstem do bezpośredniego spotkania ze strażnikami pamięci – tłumaczyła Małgorzata Włodarczyk ze Stowarzyszenia Parafiada. Jak podkreślali organizatorzy, konkurs był próbą nawiązania bezpośredniej relacji pomiędzy młodym pokoleniem TikToka a generacją, która obrazy ma zapisane w pamięci: potomkami ofiar, historykami i regionalistami.

Konkurs skierowany był do młodzieży w wieku 13–18 lat z podziałem na dwie kategorie: szkoły podstawowe i średnie. Można było wziąć w nim udział indywidualnie i w zespołach. – Cieszymy się z licznego udziału młodzieży z całej Polski. Mimo trudnego tematu 96 uczniów przysłało 41 prac filmowych – podała Małgorzata Włodarczyk.

Nagrania uczestników oceniło jury pod kierownictwem dr Ewy Kowalskiej, historyka z Instytutu Pamięci Narodowej. Zasiedli w nim także Małgorzata Włodarczyk, Sławomir Dynek, fotografik i operator, Sławomir Frątczak i dr Maciej Wyrwa, historyk z Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego.

Jurorzy podkreślali wysoki poziom i dużą wartość nadesłanych filmów oraz różnorodność form i scenariuszy. – Cieszy nas, że młodzi ludzie sięgali po wspomnienia rodzin ofiar zbrodni i do wiedzy lokalnych autorytetów – mówiła dr Kowalska. Dodała, że jury szczególnie wysoko oceniało materiały, które wykraczały poza ramy notacji i pokazywały drogę autorów w dochodzeniu do prawdy i odkrywaniu życia bohatera oraz osobiste zainteresowanie tematem, a także uzupełniały materiały ikonograficzne np. zdjęciami czy listami.

W filmach zostały upamiętnione lokalne ofiary zbrodni katyńskiej, o których opowiadają ich rodziny, historycy i regionaliści. – Zainteresowałem się tym tematem, ponieważ wzruszyły mnie listy pisane przez oficera Leona Fiałka z obozu do żony i córki oraz jego troska o rodzinę, nawet kiedy przebywał w niewoli – opowiadał Maciej Świtoń ze Szkoły Podstawowej nr 7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy, laureat 1. miejsca w kategorii szkół podstawowych, autor filmu „Obiecują nam wolność, więc wrócę…”.

Z kolei zwycięski zespół w kategorii szkół średnich: Krystian Kosiewicz, Oskar Pyrzeński i Kacper Ścibisz z Zespołu Szkół nr 2 w Nowym Dworze Mazowieckim swoją pracę poświęcił dr. Aleksandrowi Ciechanowskiemu, burmistrzowi miasta zamordowanemu w Charkowie. – Zainspirował nas zasadzony przez naszą szkołę na miejskim skwerze dąb pamięci ku czci bohatera – mówił Oskar.

Podczas gali laureaci nagród i wyróżnień otrzymali dyplomy, statuetki oraz nagrody rzeczowe. Wręczono także upominki i podziękowania nauczycielom oraz opiekunom młodzieży. Uczestnicy gali mogli również obejrzeć nagrodzone filmy, które będą dostępne na stronie www.katyn-pamietam.pl. Znajduje się tam też pełna lista zwycięzców.

Stowarzyszenie Parafiada prowadzi projekty edukacyjne dla dzieci i młodzieży oraz program „Katyń... ocalić od zapomnienia”, którego celem jest zachowanie pamięci o bohaterach zamordowanych w 1940 roku i złożenie im hołdu.
Galę poprzedziły msza św. w intencji ofiar zbrodni katyńskiej odprawiona w Katedrze Polowej WP i złożenie kwiatów w Kaplicy Katyńskiej. Partnerami konkursu były: Instytut Pamięci Narodowej, Muzeum Katyńskie, Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego i Federacja Rodzin Katyńskich, a patronem medialnym „Polska Zbrojna. Historia”.