Pamięć o kolegach i poprzednikach to tradycja i nasz obowiązek – mówią żołnierze. Co roku w okresie poprzedzającym dzień Wszystkich Świętych uczestniczą w akcji „Żołnierska Pamięć”. Porządkują mogiły i miejsca pamięci osób poległych w walce o suwerenność Rzeczypospolitej oraz groby swoich dowódców i kolegów, zapalają też znicze i składają kwiaty.

– Każdego roku w tym okresie odwiedzamy groby żołnierzy 12 Brygady Zmechanizowanej, którzy zginęli podczas misji poza granicami kraju – mówi por. Irena Paczek-Krawczak, oficer prasowy 12 BZ. Żołnierze ze Szczecina zapalili znicze na mogiłach: ppłk. Hieronima Kupczyka, st. chor. Łukasza Sroczyńskiego, chor. Szymona Mnicha, sierż. Pawła Ordyńskiego, kpr. Radosława Dąbrowskiego, plut. Tomasza Krygiela, kpr. Gerarda Wasielewskiego i st. chor. sztab. Andrzeja Rozmiarka. – Staramy się odwiedzać te miejsca pamięci tak często, jak to możliwe – dodaje oficer. Ponadto 1 listopada w południe żołnierze 12 BZ wystawią posterunki honorowe na szczecińskim cmentarzu Centralnym przy grobie ppłk. Kupczyka i pomniku Żołnierzy Armii Krajowej.

Także w Szczecinie żołnierze tamtejszego oddziału Żandarmerii Wojskowej odwiedzili i uporządkowali groby swoich zmarłych kolegów. Z kolei wojskowi z Oddziału Specjalnego ŻW w Warszawie razem z Hanną Rybicką, córką Józefa Rybickiego „Andrzeja”, ostatniego dowódcy Kedywu Okręgu Warszawa Armii Krajowej, zapalili znicze na grobach poległych i zmarłych żołnierzy Oddziału Dyspozycyjnego „A” Kedywu OW AK.

Wojskowe znicze zapalili na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie żołnierze Batalionu Dowodzenia Wojsk Lądowych. Uczcili w ten sposób pamięć ppor. Stefana Szuby, patrona batalionu. Z kolei podchorążowie Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego – studenci I roku Kolegium Wojskowo-Lekarskiego UMed w Łodzi – w ramach akcji „Żołnierska Pamięć” złożyli kwiaty na grobie gen. bryg. dr. med. Stefana Hubickiego, patrona Centrum.

W inicjatywę włączyli się także żołnierze i pracownicy 3 Batalionu Radiotechnicznego. W Sandomierzu uporządkowali tereny wokół mogił wojskowych na cmentarzu Katedralnym oraz zapalili znicze przed Mogiłą Katyńską, symbolicznym grobem ppłk. Antoniego Wiktorowskiego „Kruka”, patrona jednostki, a także zbiorową Mogiłą Pielaszowiaków, gdzie spoczywają żołnierze 1 Batalionu AK „Sandomierz”, którzy zginęli podczas bitwy pod Pielaszowem 30 lipca 1944 roku.

O poległych pamiętają również żołnierze wojsk obrony terytorialnej. – Każdego roku w przededniu Wszystkich Świętych terytorialsi wraz z harcerzami, uczniami szkół oraz przedstawicielami różnych organizacji w ramach akcji „Żołnierska Pamięć” organizują oczyszczanie grobów, zapalają znicze oraz oddają honor naszym bohaterom – mówi kpt. Witold Sura, rzecznik WOT-u. W akcję włączyli się m.in. żołnierze 3 Podkarpackiej Brygady OT, którzy porządkowali groby, składali wiązanki kwiatów, zapalali znicze i wspominali zmarłych kolegów. Szczególną opieką żołnierzy WOT-u zostały objęte pomniki i miejsca pochówku żołnierzy AK oraz powojennego podziemia niepodległościowego.

Akcja „Żołnierska Pamięć” organizowana jest także poza granicami kraju. Delegacja żołnierzy VI zmiany PKW UNIFIL złożyła wiązankę w siedzibie dowództwa UNIFIL w Naqourze przy tablicy upamiętniającej śp. sierż. sztab. Bogusława Gibasa – żołnierza, który zginął 5 października 2002 roku w nieszczęśliwym wypadku podczas wykonywania zadań służbowych na misji. Z kolei w Rumunii, gdzie polski kontyngent uczestniczy w misji NATO, polscy żołnierze wspólnie z rumuńskimi kolegami odwiedzili groby naszych rodaków na miejscowych cmentarzach. Porządkowali groby, ozdobili je biało-czerwonymi kwiatami i postawili znicze.

Upamiętnieniu zmarłych bohaterów służy także projekt „Pamięć Orderu”, zainicjowany przez Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa jesienią zeszłego roku. Jego celem jest umieszczanie na grobach kawalerów Orderu Krzyża Wojskowego, którzy polegli na misjach, insygniów tego odznaczenia. – Chcemy w ten sposób pokazać, że o nich pamiętamy i uświadomić lokalnemu środowisku oraz kolejnym pokoleniom, że na cmentarzach w ich okolicy spoczywają bohaterowie, który oddali życie, walcząc za ojczyznę – tłumaczy chor. rez. Mariusz Sybilski z Centrum Weterana. Order Krzyża Wojskowego to najwyższe odznaczenie wojskowe nadawane w Polsce za wybitne czyny bojowe w czasie pokoju.

Dotychczas oznaczono w ten sposób 14 z 49 mogił kawalerów tego orderu. Pod koniec października w ramach akcji insygnia odznaczenia umieszczono na grobach trzech kolejnych żołnierzy poległych w Afganistanie. Delegacja Centrum Weterana, z dyrektor mjr dr Katarzyną Rzadkowską na czele, odwiedziła na cmentarzu w Czarni koło Myszyńca w powiecie ostrołęckim mogiłę sierż. Mariusza Deptuły z 15 Brygady Zmechanizowanej w Giżycku. Żołnierz zginął podczas patrolu 23 października 2011 roku wskutek wybuchu improwizowanego ładunku wybuchowego.

Na cmentarzu w Gołdapi natomiast w obecności rodzin poległych i żołnierzy z 15. Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego insygnia orderu umieszczono na grobach chor. Kazimierza Kasprzaka, zmarłego 27 września 2010 roku od ran odniesionych podczas eksplozji miny pułapki, oraz st. kpr. Dariusza Tylendy, który zginął 6 sierpnia 2010 roku. W intencji zmarłych, ich rodzin oraz żołnierzy z garnizonu odprawiono mszę św. w kościele w Gołdapi.