Pandemia koronawirusa pokrzyżowała nam plany określone w budżecie na rok 2020, ale nie zablokowała działań statutowych. Większość naszych zadań przekierowaliśmy natychmiast na wsparcie walki z COVID-19 – mówi dr Marcin Zarzecki, prezes Polskiej Fundacji Narodowej. Dzięki PFN udało się m.in. pozyskać sprzęt oraz środki ochrony dla szpitali, a także pomóc kombatantom AK.

Czy pandemia koronawirusa bardzo pokrzyżowała plany Polskiej Fundacji Narodowej? 

Dr Marcin Zarzecki, prezes PFN: Oczywiście. Przypuszczam, że wpłynęła ona na działanie każdej instytucji bez względu na to, czy jest ona związana z sektorem finansów publicznych czy sektorem komercyjnym, czy też, jak to jest w przypadku PFN – trzecim sektorem. Każda firma czy organizacja przygotowuje sobie wcześniej strategię działania i predefiniuje budżet, a stan pandemii zachwiał planami na rok 2020. Większość celów PFN okazała się niemożliwa do zrealizowania, a na pewno nie w takiej skali, w jakiej zakładaliśmy. Ze względów bezpieczeństwa musieliśmy zawiesić nasz projekt „I love Poland”, w ramach którego uczymy żeglarstwa młodych adeptów tej dyscypliny sportu. Mimo że jeszcze dwa miesiące wcześniej załoga jachtu zdobywała medale na międzynarodowych prestiżowych regatach 600 milowych, a także zajął pierwsze miejsce w naszej klasie – CSA Ocean Racing 1 w czterodniowych regatach St. Maarten Heineken Regatta, w których łącznie wzięło udział 149 jachtów i żeglarze z 35 krajów.

Obecnie załoganci musieli wrócić do domów, a jacht zacumował w marinie i przeprowadzane są sezonowe prace konserwacyjne. Z uwagi na epidemię musieliśmy przełożyć premierę filmu promującego Polskę, wyreżyserowanego przez Petera Greenberga, laureata nagrody Emmy i gwiazdę amerykańskiej telewizji PBS. Jego emisja odbędzie się na antenie prawie 360 stacji w USA i Europie Zachodniej należących do sieci PBS, jednak nastąpi ona z opóźnieniem. Pandemia spowodowała także, że zostały odwołane organizowane przez nas wyjazdy, dzięki którym żołnierze Batalionowej Grupy Bojowej NATO poznają Polskę. Musieliśmy także przesunąć terminy finansowania udziału przedstawicieli polskiego przemysłu meblowego na największych branżowych targach w USA, w Karolinie Północnej.

Jednak nie oznacza to, że sama fundacja zawiesiła działalność. Wspólnie z parterami i beneficjentami zrewidowaliśmy nasze plany, dzięki czemu mogliśmy skierować ludzi oraz zasoby finansowe do wspierania działań związanych z powstrzymaniem epidemii. Skądinąd działalność na rzecz ochrony zdrowia obywateli RP to jeden z naszych celów statutowych.

Jakie działania na rzecz walki z koronawirusem realizuje fundacja?

Przede wszystkim koncentrujemy się na wspieraniu szpitali, które zajmują się leczeniem chorych na COVID-19. Placówki najbardziej potrzebujące wskazuje nam Ministerstwo Zdrowia, a my finansujemy listy zakupowe, które umożliwiają im funkcjonowanie w tym okresie.

Pomogliśmy już placówkom znajdującym się na terenie województwa podlaskiego, wsparliśmy m.in. Szpital Ogólny im. dr Witolda Ginela w Grajewie, Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku, Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku, Szpital Wojewódzki im. dr Ludwika Rydygiera w Suwałkach oraz inne placówki ochrony zdrowia na terenie województwa mazowieckiego, w tym Instytut „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka”. Dzięki naszemu wsparciu finansowemu ten szpital dziecięcy zyskał komorę laminarną oraz automatyczną stację pipetującą. Poza tym sfinansowaliśmy także zakup kardiomonitorów, defibrylatorów, pomp infuzyjnych, wózków i komór do transportu pacjentów, ciśnieniomierzy, stetoskopów czy termometrów. Jeden ze szpitali zgłosił nam też, że potrzebuje ambulansu. Oczywiście sfinansowaliśmy ten zakup.

Oprócz sprzętu diagnostycznego finansujemy także zakupy środków antyseptycznych, kupiliśmy też kilkadziesiąt tysięcy masek i rękawic ochronnych, fartuchy chirurgiczne, podpisaliśmy umowę, dzięki której do szpitali trafi kilkanaście tysięcy przyłbic. Wkrótce sfinansujemy również zakup dużej partii środków ochrony dla jednego z domów opieki społecznej, w którym przebywa kilkadziesiąt kobiet.

Nawiązaliśmy także współpracę z Fundacją Pomocy na rzecz Żołnierzy Armii Krajowej im. gen. bryg. Leopolda Okulickiego ps. „Niedźwiadek”, dzięki temu możemy pomóc kombatantom.

Na czym polega ta pomoc?

Dla nas ta działalność ma szczególne znaczenie, bo mówimy o osobach, które walczyły o niepodległość Polski. Dziś pozostają one w całkowitej izolacji społecznej. Częściowo jest ona spowodowana obowiązującymi obecnie ograniczeniami, ale wśród naszych podopiecznych są także osoby, które ze względu na stan zdrowia nie są w stanie samodzielnie przemieszczać się. Darowizna, którą przekazaliśmy na wsparcie kombatantów została przeznaczona na zakup środków higieny dla specjalistycznej przychodni lekarskiej prowadzonej przez Fundację „Niedźwiadek”, a także na bezpośrednie wsparcie pacjentów w ich domach. Dodatkowym benefitem tego działania jest zaangażowanie się wolontariuszy – wszystkie osoby, które dostarczają do domów kombatantów środki kupione przy wsparciu PFN, robią to bezpłatnie. Finansujemy także działania związane z telemedycyną, dzięki temu weterani w sposób bezpieczny mogą uzyskać poradę lekarską czy e-receptę. Codziennie z tego wsparcia korzysta 50 osób.

A co z młodzieżą?

Zaangażowaliśmy się także w akcję #zostańwdomu. Sfinansowaliśmy między innymi audycje edukacyjno-historyczne dla dzieci. Są one emitowane na antenie Programu 1 Polskiego Radia. Każdy z 22 odcinków jest poświęcony innemu wydarzeniu historycznemu. Kolejne tego typu przedsięwzięcie rozpocznie się już wkrótce. Wówczas na Youtubie będą emitowane filmy, w których jeden ze znanych popularyzatorów nauki będzie opowiadał o polskich uczonych.

Nie zapomnieliśmy też o polskich sportowcach. PFN w ramach programu „Team100” przyznała stypendia 250 obiecującym sportowcom, wśród nich są także zawodnicy z niepełnosprawnościami. Nasi podopieczni na różnych międzynarodowych zawodach rangi mistrzostw Europy i mistrzostw świata zdobyli już ponad 400 medali. Zdajemy sobie sprawę z tego, że teraz znaleźli się w trudnej sytuacji – nie każdy może trenować, nie mówiąc już o kontaktowaniu się z trenerami, dietetykami czy fizjoterapeutami. Projekt zakładał wsparcie sportowców przygotowujących się do igrzysk w Tokio, które miały odbyć się latem, ale ich termin został przełożony. Jednak z uwagi na to, że sportowcy nie są w stanie do tego czasu wykorzystać środków, które im przekazujemy, postanowiliśmy przedłużyć okres rozliczeniowy do końca września.

PFN jest także partnerem hackathonu „Ideahack”. Jego celem jest opracowanie rozwiązań informatycznych, które pomogą w walce ze skutkami koronawirusa. Nasz zespół także opracowuje jeden z takich scenariuszy.

Jaką kwotę PFN przeznaczyła na działalność związaną z powstrzymaniem epidemii?

Kilka milionów złotych. Nie chciałabym mówić o szczegółach, bo ta kwota zmienia się każdego dnia. Gdy nasi beneficjenci lub kontrahenci wyrażają zgodę, aby termin płatności został przesunięty na przykład na czwarty kwartał bieżącego roku lub pierwszy kwartał 2021, wówczas te środki przekazujemy na wsparcie działań związanych z epidemią COVID-19. Ta kwota rośnie dynamicznie każdego dnia.

Marcin Zarzecki, doktor nauk społecznych w dziedzinie socjologii. Przez wiele lat był związany z firmami z sektora prywatnego, a także ze środowiskiem naukowym. Pełnił funkcję dyrektora Departamentu Własności Intelektualnej i Mediów MKiDN. Od trzech lat jest prodziekanem Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, a także kieruje Laboratorium Metod Numerycznych i Analiz Statystycznych. Członek zespołu konsultacyjnego ds. badań społecznych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz członek rady Instytutu Zachodniego w Poznaniu. Od lipca 2019 roku pełni funkcję prezesa zarządu Polskiej Fundacji Narodowej.

Polska Fundacja Narodowa została powołana w 2016. Jej głównym zadaniem jest promocja Polski za granicą. Działalność PFN jest finansowana przez 17 spółek Skarbu Państwa.