Szanowni Czytelnicy, w numerze prezentujemy analizy środowiska bezpieczeństwa w naszym kraju. Dzięki inicjatywie płk dr hab. Barbary Kaczmarczyk, prof. WAT, przedstawiciele środowisk akademickich przedstawili na naszych łamach wyniki swoich badań. Polecamy ich lekturę wszystkim, którzy problematyką tą się interesują czy zajmują zawodowo. Przytaczamy słowa wstępu profesor Barbary Kaczmarczyk oddające ideę niniejszego numeru.
„Za budowanie odporności na zagrożenia odpowiada wiele powołanych do tego instytucji. Niemniej jednak rosnąca złożoność i nieprzewidywalność współczesnych zagrożeń oraz ich coraz bardziej agresywny charakter wymuszają ciągłe doskonalenie tych instytucji. Pozwala to nie tylko na skuteczniejsze reagowanie, lecz także – przynajmniej częściowo – na zapobieganie ich występowaniu oraz lepsze przygotowanie się na sytuacje kryzysowe jeszcze przed ich zaistnieniem.
Przedstawione uwarunkowania skłaniają do poszukiwania nowych form współpracy różnych środowisk zaangażowanych w budowanie bezpieczeństwa. Szczególne znaczenie ma uświadamianie społeczeństwa, wskazywanie, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo nie jest domeną wyłącznie podmiotów państwowych, że spoczywa również na obywatelach. Należy aktywnie zachęcać różne środowiska do angażowania się w działania ukierunkowane na jego wzmacnianie. Realizacja tego założenia jest możliwa dzięki podejmowaniu inicjatyw, które przełamują istniejące bariery oraz sprzyjają kształtowaniu poczucia współodpowiedzialności za bezpieczeństwo. Może to być tworzenie przestrzeni do dialogu, a także konsekwentne zbliżanie do siebie sfer teorii i praktyki.
Przedsięwzięcie, którego efektem są treści zaprezentowane w niniejszym numerze kwartalnika, stanowi próbę integracji trzech kluczowych perspektyw: studenckiej, eksperckiej i naukowej. Założono, że efektywne zarządzanie bezpieczeństwem – szczególnie na poziomie lokalnym, gdzie zasoby osobowe i sprzętowe są bezpośrednio angażowane w reagowanie na zagrożenia – wymaga nie tylko solidnych podstaw teoretycznych, lecz także ich konfrontacji z doświadczeniem praktycznym. Istotną rolę odgrywa również wymiana poglądów między przedstawicielami różnych pokoleń, między młodymi adeptami a doświadczonymi ekspertami. Takie podejście pozwala nie tylko wykorzystać relację mistrz–uczeń, lecz także spojrzeć na problemy bezpieczeństwa z innej, często świeższej perspektywy.
Realizacja tego rodzaju inicjatyw wymaga wzmacniania relacji między edukacją a praktyką instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo oraz budowanie świadomości młodego pokolenia. W dynamicznie zmieniającym się środowisku bezpieczeństwa duże znaczenie ma odpowiednie przygotowanie kadr. Muszą być one zdolne do reagowania na złożone i wielowymiarowe zagrożenia. W związku z tym niezwykle istotne jest tworzenie przestrzeni dedykowanej studentom, w której będą oni mogli konfrontować swoją wiedzę i przekonania z doświadczeniem ekspertów oraz kadry akademickiej. Koniecznością staje się więc uznanie za paradygmat podejścia interdyscyplinarnego, opartego na powiązaniu teorii z wymiarem praktycznym i edukacyjnym. Problematyki bezpieczeństwa nie można rozpatrywać bowiem w oderwaniu od realiów funkcjonowania instytucji i rzeczywistych uwarunkowań operacyjnych. Dlatego też proponowaną inicjatywę należy postrzegać jako platformę wymiany doświadczeń, prezentacji wyników badań oraz udziału w działaniach o charakterze aplikacyjnym. Podczas debat dotyczących bezpieczeństwa szczególny nacisk powinien być kładziony na ich wymiar praktyczny, na testowanie wiedzy w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Umożliwi to rozszerzanie kompetencji współdziałania między różnymi podmiotami oraz lepsze przygotowanie do reagowania na sytuacje kryzysowe. Ważna jest również współpraca sektorów publicznego i prywatnego. Jej znaczenie w kontekście zapewniania bezpieczeństwa systematycznie się zwiększa.
Przedstawione w niniejszym numerze kwartalnika publikacje stanowią rezultat inicjatywy ukierunkowanej na budowanie pomostu łączącego teorię z praktyką, na wzmacnianie relacji między uczestnikami systemu oraz poszerzanie kompetencji niezbędnych do skutecznego zarządzania bezpieczeństwem, zwłaszcza na poziomie lokalnym”.
Dodatkowym materiałem są opinie ekspertów, które korespondują z zaprezentowanymi treściami. Dotyczą one paramilitarnego komponentu lotniczego jako możliwego zaplecza sił powietrznych oraz gier wojennych jako elementu polityki obronnej i stosowania ich w procesie kształcenia w Akademii Sztuki Wojennej.
Życzymy przyjemnej lektury i zachęcamy do publikowania swoich przemyśleń na łamach naszego czasopisma.
