Centralny Poligon Sił Powietrznych w Ustce spełnia kluczowe warunki niezbędne do utworzenia tam ośrodka startowego dla rakiet suborbitalnych – uważa Paweł Bejda, wiceszef MON-u. Zdaniem resortu, powstanie kosmodromu mogłoby przyczynić się m.in. do rozwoju krajowych zdolności obronnych, ale obecnie istnieje szereg barier, które uniemożliwiają taką inwestycję.
Centralny Poligon Sił Powietrznych (CPSP) to ośrodek, który umożliwia praktycznie wszystkim rodzajom wojsk przeprowadzanie szkoleń ze strzelaniem bojowym do celów powietrznych i nawodnych. Na usteckim poligonie ćwiczą lotnicy, marynarze, artylerzyści, prowadzone są także strzelania szkolne i sprawdzające oraz ćwiczenia połączone ze strzelaniem czołgów, piechoty i obrony wybrzeża.
Wśród wielu inicjatyw realizowanych na CPSP są także starty rakiet suborbitalnych, czyli zdolnych przekroczyć umowną granicę kosmosu, znajdującą się na wysokości 100 km n.p.m. (linia Kármána). W Polsce aktualnie rozwijane są programy trzech takich rakiet: Perun firmy SpaceForest, Bursztyn – Sieci Badawczej Łukasiewicz oraz trójstopniowa rakieta suborbitalna konsorcjum w składzie: Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia, Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 1 oraz Gamrat.
Każda z nich była testowana na CPSP Ustka – jedynym poligonie w Polsce, z którego rakieta może wznosić się na dowolną wysokość (ograniczenia dotyczą strefy lądowania na morzu). Brakuje tam jednak stałej platformy startowej i infrastruktury do niej. Na potrzebę utworzenia polskiego kosmodromu suborbitalnego zwróciła uwagę firma SpaceForest, która po zeszłorocznym, trzecim już locie Peruna z CPSP zainteresowała swoim pomysłem parlamentarzystów. W efekcie powstała interpelacja, w której grupa posłów koalicji rządzącej: Rafał Siemaszko, Henryka Krzywonos-Strycharska, Marek Biernacki, Henryk Szopiński, Adam Krzemiński, zaadresowała do Ministerstwa Obrony Narodowej szereg pytań.
Wśród nich znalazły się m.in.: Czy MON przeprowadziło analizy dotyczące możliwości stałego ulokowania kosmodromu suborbitalnego na terenie Centralnego Poligonu Sił Powietrznych w Ustce? Czy ministerstwo zamierza podjąć działania w celu ujęcia budowy kosmodromu w wykazie inwestycji realizowanych na podstawie specjalnej ustawy dotyczącej infrastruktury kluczowej dla obronności państwa? Jakie są obecnie największe bariery administracyjne, techniczne lub bezpieczeństwa, które – w ocenie ministerstwa – utrudniają realizację inwestycji na terenie CPSP?
Odpowiedzi na interpelację poselską udzielił Paweł Bejda, wiceminister obrony. Potwierdził, że resort prowadzi współpracę i konsultacje z Polską Agencją Kosmiczną, instytutami badawczymi, uczelniami technicznymi oraz przedsiębiorstwami sektora kosmicznego, w celu identyfikacji szans i barier rozwojowych branży kosmicznej. Wypracowuje także wspólne rekomendacje dotyczące rozbudowy infrastruktury kosmicznej w Polsce.
Jak zaznaczył wiceminister Bejda, loty Peruna potwierdziły, że CPSP spełnia kluczowe warunki techniczne i operacyjne niezbędne do utworzenia tam stałej infrastruktury dla lotów rakiet suborbitalnych. Zdaniem MON-u utworzenie kosmodromu w Ustce mogłoby znacząco przyczynić się do rozwoju krajowych zdolności obronnych. Pozwoliłoby również wzmocnić pozycję Polski w Europejskiej Agencji Kosmicznej (European Space Agency, ESA), zwiększając udział krajowych instytucji i przedsiębiorstw w jej programach oraz podnosząc poziom bezpieczeństwa i operacyjności naszych sił zbrojnych w ramach NATO.
Resort obrony dostrzega jednak wiele barier, które na obecnym etapie utrudniają realizację inwestycji na usteckim poligonie. Są to: złożone procedury prawno-administracyjne, brak dedykowanego finansowania inwestycji o charakterze strategicznym, konieczność zapewnienia jej zgodności z wymogami bezpieczeństwa narodowego oraz interoperacyjności z systemami NATO i ESA, a także potrzeba rozwoju infrastruktury towarzyszącej.
Jak właściwie miałby wyglądać taki kosmodrom suborbitalny? Z postulatów SpaceForest wynika, że w wariancie podstawowym wystarczyłoby stworzenie utwardzonego miejsca startowego z drogą dojazdową, halą serwisową, zapleczem socjalnym, instalacjami, dostępem do prądu i wody. Niezbędne byłoby też utworzenie miejsca do składowania materiałów pędnych (różne rakiety korzystają z różnego paliwa) i wyznaczenie stacji kontroli lotu (punktu obserwacyjnego) w odległości kilku kilometrów od miejsca startu.
CPSP wspiera realizację takich lotów (kolejne starty Peruna i Bursztyna są już zaplanowane), ale obecnie nie ma możliwości, by na usteckim poligonie powstał chociażby plac wyłożony płytami, z którego mogłyby startować rakiety suborbitalne.
autor zdjęć: SpaceForest
komentarze