28 listopada br. w Nowym Dworze Mazowieckim odbyło się spotkanie ekspertów z zakresu zarządzania kryzysowego i przedstawicieli organów samorządu terytorialnego województwa mazowieckiego z żołnierzami 6 Mazowieckiej Brygady brony Terytorialnej. Uczestnicy dowiedzieli się między innymi, w jakich sytuacjach można zwrócić się do Terytorialsów Mazowsza, jakie zadania mogą realizować i jakim sprzętem dysponują, by usuwać skutki klęsk żywiołowych. Po raz pierwszy w „PARASOLU” uczestniczyli przedstawiciele od 7 do 13 Brygady Obrony Terytorialnej, którzy w następnym roku wchodzą w projekt „PARASOL”. 

Tego typu warsztaty mają na celu przygotować samorządy oraz służby i instytucje im podległe do współpracy z Wojskami Obrony Terytorialnej (WOT). Wynikiem tych spotkań ma być skuteczne wykorzystanie potencjału wojska w procesie zarządzania kryzysowego, a także poszerzenie wiedzy i świadomości władz samorządowych i służb ratowniczych w zakresie możliwości wsparcia wojskowego w przypadku zagrożeń niemilitarnych. Istotnym aspektem projektu jest wypracowanie metod współpracy tak, aby optymalnie skrócić czas użycia żołnierzy WOT i usprawnić niesienie pomocy lokalnej społeczności. W ramach projektu organizowane będą warsztaty, szkolenia i spotkania, które są najlepszą formą budowania wzajemnego zaufania, wymiany doświadczeń oraz identyfikacji wzajemnych potrzeb. Projekt ma charakter cykliczny i stopniowo będzie realizowany w całym województwie mazowieckim.

Podczas warsztatów dla przedstawicieli samorządu terytorialnego powiatu: nowodworskiego, żyrardowskiego, grodziskiego, pruszkowskiego zaprezentowany został zespół oceny wsparcia oraz kompanijny moduł zadaniowy, który od 1 stycznia br. wystawia w gotowości każda z mazowieckich brygad OT. W skład zaprezentowanego modułu zadaniowego wchodziło kilkanaście pojazdów, w tym: samochody ciężarowo-terenowe, cysterna wodna, agregat prądotwórczy, wóz zabezpieczenia technicznego, sanitarka, pojazdy czterokołowe typu „quad” oraz maszt oświetleniowy, sprzęt inżynieryjny i środki łączności. Należy nadmienić, że zaprezentowany moduł jest tylko przykładową kompilacją sprzętu, jego skład może być dostosowywany do konkretnej sytuacji i potrzeb.

Obecny na spotkaniu Burmistrz Nowego Dworu Mazowieckiego Pan Jacek Kowalski powitał przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego na co dzień odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe na terenie woj. mazowieckiego (powiatu: nowodworskiego, żyrardowskiego, grodziskiego, pruszkowskiego).

Podczas warsztatów Dowódca 6 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej pułkownik Przemysław Owczarek zaznaczył, że: Przeciwdziałanie sytuacjom kryzysowym oraz ograniczanie ich skutków poprzez wsparcie straży pożarnej czy innych służb wyspecjalizowanych w niesieniu pomocy jest jednym z zadań WOT. Nasi żołnierze mają być jednymi z pierwszych na miejscu zdarzenia, ze względu na specyfikę naszej formacji, jaką jest terytorialność”.

Przedstawiciel sekcji operacyjnej S-3 kpt. Artur Boruta opowiedział samorządowcom, czym są zespoły oceny wsparcia (ZOW) oraz moduł zadaniowy i jaki jest schemat działania. Zaznaczył, iż zadaniem ZOW będzie rozpoznanie i ocena sytuacji, nawiązanie współpracy z administracją cywilną i wojskową oraz oszacowanie, ilu żołnierzy WOT i jaki sprzęt będzie potrzebny. - Zarządzanie kryzysowe to działanie, które polega na zapobieganiu sytuacjom kryzysowym. Podczas kryzysu ważna jest szybkość działania, precyzja, i współdziałanie wszystkich służb - podkreślił Dowódca 65 batalionu lekkiej piechoty w Pomiechówku podpułkownik Jan Deręgowski.

W jednodniowych warsztatach organizowanych przez 65 batalion lekkiej piechoty z Pomiechówka wzięło udział blisko 50 przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego na co dzień odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe na terenie woj. mazowieckiego, głównie z powiatów: nowodworski, warszawski zachodni, pruszkowski, grodziski, żyrardowski oraz dzielnic Warszawy: Bielany, Bemowo, Żoliborz, Wola, Śródmieście, Ochota, Włochy, Usus.

Kolejne warsztaty zorganizowane zostaną jeszcze w tym roku, w rejonach odpowiedzialności pozostałych batalionów mazowieckich brygady, które do końca roku mają osiągnąć gotowość do podjęcia działań (ukompletowanie w sprzęt).
Od początku 2019 br. każda z mazowieckich brygad OT sformowanych w drugim etapie tworzenia WOT posiada w gotowości moduł zadaniowy. Mają one wspierać społeczności lokalne na terenie Mazowsza. Do końca 2019 roku zdolności takie osiągnie każdy z batalionów tych brygad.

Elementy systemu zarządzania kryzysowego WOT stanowią integralną część sytemu zarządzania kryzysowego resortu obrony narodowej. Zgodnie z decyzją ministra obrony narodowej siły i środki 6 MBOT zostały włączone do systemu zarządzania kryzysowego. Procedura ich uruchomienia jest taka sama jak w przypadku innych rodzajów sił zbrojnych i będzie realizowana zgodnie z zapisami ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, a wydzielone siły zostaną przekazane w podporządkowanie Dowództwa Operacyjnego RSZ. Stawiennictwo żołnierzy WOT może by realizowane w trybie natychmiastowym (w przypadku wystąpienia katastrof, awarii, wypadów o dużej skali) lub z uprzedzeniem o stawiennictwie w przypadku otrzymania informacji (prognoz) o możliwości wystąpienia sytuacji kryzysowych (silne opady, śnieżyce, itp.).

Spotkanie w Nowym Dowrze Mazowieckim było czwartym na terenie Mazowsza w ramach projektu Wojsk Obrony Terytorialnej pk. „PARASOL” organizowanym przez 6 Mazowiecką Brygadę Obrony Terytorialnej.

Zespoły Oceny Wsparcia

W ramach podniesienia efektywności zarządzania kryzysowego, w tym wykorzystania sił i środków wojska we wsparciu lokalnych społeczności w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych czy katastrof, w dowództwie WOT powstała koncepcja utworzenia Zespołów Oceny Wsparcia. Dzięki terytorialnemu charakterowi formacji zespoły te często będą mogły być jednymi z pierwszych na miejscu zdarzenia. Ich zadaniem będzie rozpoznanie rejonu i dokonanie oceny sytuacji, nawiązanie współpracy z administracją cywilną i wojskową oraz oszacowanie potrzeb użycia sił i środków z zasobów wojska. Wszystko po to, by w przypadku, gdy wojsko okaże się niezbędne skrócić czas jego przybycia, a także przygotować warunki do jak najszybszego jego wejścia do akcji.

Zespoły Wsparcia Odbudowy
Zespoły wsparcia odbudowy wypełniają niszę, która dziś powstaje po tym, jak siły i środki użyte w sytuacji kryzysowej, kończą swoje działanie. Już po minięciu bezpośredniego zagrożenia zespół WOT-u będzie przywracał normalne funkcjonowanie na terenach objętym skutkami kryzysu. Zespoły te będą złożone z żołnierzy WOT (w tym OT) oraz pracowników resortu ON - głównie inżynierów architektury, budownictwa i logistyki, ukierunkowanych na doradztwo i ocenę możliwości wsparcia usuwania skutków klęsk żywiołowych po zakończeniu pracy zgrupowań zadaniowych w perspektywie długofalowej. Zadaniem tych zespołów jest przygotowanie i utrzymanie wydzielonych sił do niezwłocznego i powszechnego wsparcia społeczności lokalnych przy wystąpieniu klęsk żywiołowych, katastrof oraz przeciwdziałanie i minimalizacja i usuwanie skutków, a także przywracanie stanu sprzed ich wystąpienia.
Tworzenie WOT odbywa się zgodnie z zatwierdzoną w 2016 r. koncepcją. Założone tempo budowy formacji zapewnia utrzymanie właściwego balansu pomiędzy jakością, a ilością jak również uwzględnia wnioski po pierwszym roku funkcjonowania, m.in. aspektów  demograficznych.

Wojska Obrony Terytorialnej to piąty, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych, rodzaj Sił Zbrojnych RP. Misją WOT jest obrona i wspieranie społeczności lokalnych. Żołnierze WOT są silnie związani z ludnością i rejonem działań, w którym będą zabezpieczać obywateli i infrastrukturę. W czasie wojny będą wspierać wojska operacyjne w strefie bezpośrednich działań bojowych, a poza nią stanowić siłę wiodącą. W czasie pokoju głównym zadaniem WOT będzie przeciwdziałanie skutkom sytuacji kryzysowych i klęsk żywiołowych. Nowy rodzaj Sił Zbrojnych będzie współdziałać, wspierać i uzupełniać działania innych służb ratowniczych.

Tekst: ppor. Jolanta Maciaszek